Dywizjon, w ramach restrukturyzacji, w roku 2000 został rozformowany.
SPIS TREŚCI
- Historia 38. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.
- Struktura organizacyjna, kadra zawodowa i pracownicy wojska 38. dr OP.
- Wywiad z ppłk. Stefanem Fonsem, oficerem naprowadzania rakiet 38. dr OP.
- Dokumenty i fotografie. 4.1. XXV-lecie 38. dr OP. 4.2. Kontakty z dywizjonem rakietowym PWO ZSRR. 4.3. Bezalkoholowe zabawy. 4.4. Kpr. Witold Łaszuk – zaczynał służbę w baterii technicznej 38. dr OP. 4.5. Wspomnienia st. szer. Zbigniewa Miszczaka – służył w baterii startowej 38. dr OP. 4.6. Wspomnienia kpr. rez. Stefana Golisa – służył w baterii radiotechnicznej 38. dr OP. 4.7. Galeria zdjęć.
1. Historia 38. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.
38 dywizjon rakietowy (artylerii) OPK powstał w ramach realizacji Zarządzenia 0146 Dowódcy WOPK z dnia 13.12.1967 roku razem z 36, 37 i 39 da OPK. Za rozpoczęcie działalności dywizjonu można przyjąć datę 29.04.1968 r., pierwszym dowódcą był mjr Bonifacy Robak.
Na początku 1968 roku, grupa oficerów, chorążych i podoficerów została skierowana do Centrum Szkolenia Specjalistów Artylerii Rakietowej i Radiotechniki WOPK w Bemowie Piskim. Tam została przeszkolona do obsługi przeciwlotniczego zestawu rakietowego średniego zasięgu S–75M „Wołchow”. W oczekiwaniu na sprzęt, w okresie 15.06–11.08.1968 r., dywizjon szkolił się w 4 BA OPK Gdynia.
Miejsce dyslokacji 38. dr OP.
Obiekty 38. dr OP w Stargardzie Szczecińskim.
15–17.08.1968 r. przybywa pierwszy transport kolejowy sprzętu rakietowego (wyrzutnie PZR S–75M Wołchow). Stacja rozładunkowa Mechowo koło Płot. Sprzęt transportowano na lotnisko w Płotach i nocami do 36., 37., i 38. dywizjonu. Odbiór pierwszych rakiet nastąpił 29.08.1968 r. Stacja rozładunkowa Nowogard. Rozładunek transportu realizował ppor. mgr inż. Tadeusz Skworzec z 37. dywizjonu.
Na poligonie w Goleniowie, w okresie od 28.08.1968 do 08.09.1968, szkoli się obsługa 88 baplot (bateria osłonowa armat plot). Strzelania artyleryjskie baterii osłonowej odbywa na poligonie w Mrzeżynie w dniach 12–24.09.1068 r. 17.10.1968 r., na stacji kolejowej Starogard Łobeski, odbierany jest transport 21 zbiorników z RMN (rakietowe materiały napędowe: paliwo TG–02 i utleniacz AK–20).
Rozkazem dcy 2 KOPK nr 0148 włączono 26 BA OPK w system obrony powietrznej korpusu. Rozkaz, między innymi, nakazywał osiągnąć gotowość bojową dywizjonu do dnia 03.01.1969 r. i przystąpić do pełnienia dyżuru bojowego w gotowości bojowej Nr 2 niepełną grupą bojową z czasem przejścia do gotowości bojowej Nr 1 – 11 min. (przy zasilaniu z własnych elektrowni). Na podstawie rozkazu dcy 2 KOPK nr 00102 z 06.12.1968 r. – dca 26 BA OPK wydał w dniu 07.12.1968 r. rozkaz na przegrupowanie 37 dywizjonu do m. Międzyzdroje w celu wykonania zadania specjalnego (zasadzka ogniowa w związku z nasileniem się lotów samolotów rozpoznawczych RFN). W dniu 27.12.1968 r. zmienił go 38 dr. Po zdaniu stosownych egzaminów, 10–20.01.1969 r., 38 dr przystąpił do systemu pełnienia dyżurów bojowych.
W okresie od 20.04.1969 do 11.08.1969 r., w 38 dr rozpoczęto proces formowania 42 dr. Na dowódcę 42 dr wyznaczono mjr. mgr. inż. Jana SYPKA. Na lotnisku w m. Pieniężnica, w okresie od 10.05.1969 do 14.06.1969 r., trwa zgrupowanie poligonowe 36, 37 i 38 dr. Dywizjony przygotowują się do strzelań poligonowych. Zgrupowaniem dowodzi ppłk Adolf Wyszatycki.
Pierwsze strzelania bojowe na poligonie w Aszułuku odbył dywizjon 10 lipca 1969 roku. Wynik strzelań – 4,64. Pozostałe dywizjony uzyskały następujące oceny: 36 dr – 4,61, 37 dr – 4.09, batech z 37 dr 4,74 i SD 26 BA OPK – 4,23. Było to jednocześnie pierwsze strzelanie 26 BA OPK. 08.08.1969 r., 42 dr opuszcza Stargard Szczeciński i rozpoczyna przebazowanie do Ustronia Morskiego, swojego stałego miejsca pełnienia służby. W dniach 17–20.09.1969 r., sztab 26 BR, 36 dr i 38 dr, kontrolowane są przez komisję WOPK z zakresu pracy sztabowej.
mjr Marzec Wacław
W 1970 r. obowiązki dowódcy dywizjonu obejmuje mjr Wacław Marzec. W dniach 12-17.07.1971 r., odbywa się kontrola problemowa 2 KOPK, kontrolowany jest sztab 26 BR, 36 dr, 38 dr, 39 dr). W dniach 21-26.05.1973 r., odbywa się kontrola kompleksowa 2 KOPK (sztab 26 BR, dd, 36, 38, 43). Ocena średnia za wszystkie kontrolowane jednostki: 4.
Kolejne zgrupowanie poligonowe w Płotach (18.06–08.07.1973 r.) z udziałem 36 i 37 dr. Po zgrupowaniu wyjazd na poligon w Aszułuku i kolejne strzelania bojowe (17.07–03.08.1973 r.). Wyniki strzelań bojowych: 38 dr – ocena 4,95, 36 dr – ocena 4,80, 37 dr – ocena 3,91, sztab 26 BA – ocena 4,91. W dniach 04-08.09.1973 r., odbywają się mistrzostwa rakietowo-strzeleckie 2 KOPK dla dywizjonów ogniowych i baterii technicznych. Bateria techniczna 38 dr zostaje mistrzami Korpusu. W dniach 10-14.09.1973 r., odbywają się mistrzostwa rakietowo-strzeleckie WOPK. Tym razem bateria techniczna 38 dr OP zostaje mistrzem WOPK.
Kadra 38 dr OP – 1972 r. (Archiwum ppłk Władysława Trzeciaka).
W 1974 r., mjr Wacław Marzec – dowódca dywizjonu, zostaje przeniesiony do CSS WR w Bemowie Piskim. Jego obowiązki przyjmuje mjr Alojzy Dahlke, dotychczasowy dowódca 41 dr OP w Mrzeżynie. Na początku 1975 roku odchodzi do dowództwa 26 BR OP, dowódca dywizjonu, mjr Alojzy Dahlke i niebawem zostaje szefem sztabu 26 BR OP.
ppłk rez. Edmund Łączny
W 1975 r. pełnienie obowiązków dowódcy dywizjonu powierzono absolwentowi Akademii Sztabu Generalnego kpt. Edmundowi Łącznemu. Przed podjęciem studiów w ASG służył w dywizjonie rakietowym 4 BR OP. Kolejne strzelania bojowe w Aszułuku dywizjon odbywa w dniach 06–09.09.1977 r., uzyskując ocenę 4,49. Uczestniczący także w strzelaniach 37 dr uzyskał ocenę 4,52.
W okresie od 13.08.1979 do 27.09.1979 r. trwa zgrupowanie poligonowe na lotnisku w Zegrzu Pomorskim. Celem zgrupowania jest nabycie doświadczenia w zwalczaniu celów nisko lecących. W pierwszym turnusie do 18.08.1979 r. uczestniczyły 37, 39, 67, i 71 dr, w drugim turnusie 38, 41, 66 i 70 dr. W dniach 15.03-20.07.1980 r., odbywa się kontrola gospodarcza (sztab 26 B, 38, 39, 41, 42, 66, 67 dr). Ocena: 3,71.
ppłk Władysław Trzeciak
Od 1981 do 1996 roku, dywizjonem dowodził ppłk Władysław Trzeciak. W dywizjonie służył od początku jego istnienia. Do 1974 roku był dowódcą plutonu WCz. W latach 1974 – 1979 pełnił obowiązki pomocnika szefa sztabu, a w latach 1979 – 1981 szefa sztabu dywizjonu. Kolejne strzelania bojowe w Aszułuku dywizjon odbywa w dniach 07–29.06.1981 r., uzyskując ocenę 4,85. Uczestniczący także w strzelaniach 37 dr uzyskał ocenę 4,81. W dniach 08-11.02.1983 r., trwa kontrola problemowa DOPK (wyszkolenie specjalistyczne) uczestniczą: SD, 38, 40, 43 i 66 dr.
Dowództwo 38 dr OP – marzec 1994. Od lewej: mjr Tadeusz Błoński – z–ca ds. technicznych, ppłk Władysław Trzeciak – dowódca, kpt. Andrzej Zakrzewski – kwatermistrz, mjr Mirosław Kaliczyński – z-ca ds. politycznych i mjr Czesław Szlagowski – szef sztabu.
Wśród szkoleniowych sukcesów ppłk Władysława Trzeciaka, osiągnięciem szczególnym było zdobycie we wrześniu 1984 roku mistrzowskiego tytułu w IX zawodach użyteczno-bojowych Wojsk Rakietowych WOPK. Dowodzony przez niego dywizjon uzyskał miano przodującego i był wyróżniony medalem “Za Zasługi dla WOPK”.
Defilada 38 dr OP – 10 września 1984 – zawody użyteczno-bojowe. Defiladę przyjmują oficerowie Oddziału Wojsk Rakietowych i Artylerii WOPK, na których czele stał Zastępca Szefa WRiA WOPK płk Henryk Kłoda. Pod trybuną dowódca 38 dr OP mjr Władysław Trzeciak, pododdział prowadzi dowódca baterii radiotechnicznej kpt. Marian Kłos, na prawym skrzydle, jako dowódca plutonu, chor. Leszek Ler. Zdjęcie nadesłał bomb. Marek Grempka – na zdjęciu prawoskrzydłowy.
W dniu 26 lipca 1996 roku ppłk Władysław Trzeciak odszedł do rezerwy, przekazując dowodzenie dywizjonem mjr. Czesławowi Szlagowskiemu.
ppłk Czesław Szlagowski
Ppłk Czesław Szlagowski związał się z wojskiem 15.09.1971 roku, rozpoczynając naukę w WSO WOPL w Koszalinie. Po promocji 28.08.1975 roku dnia 03.10.1975 rozpoczyna służbę na stanowisku dowódcy plutonu baterii startowej w 36 dr OP w Dobrej Szczecińskiej. W 36 dr OP pełni kolejno służbę na stanowisku dowódcy baterii startowej i pomocnika szefa sztabu. W dniu 24.10.1984 roku obejmuje stanowisko Szefa Sztabu w 38 dr OP. Od 1996 roku pełnił obowiązki dowódcy dywizjonu. W dniach 15–22.03.1988, odbywa się kontrola kompleksowa DWOPK, uczestniczą: sztab, dd, 38, 43, 66 i 67 dr. Ocena 3,83.
W dniach 04–29.05.1999 r., wszystkie siły i środki 26 BR OP brały udział w pierwszym międzynarodowym ćwiczeniu pod kryptonimem „OCELOT–99”. W ćwiczeniu brali udział żołnierze armii polskiej, czeskiej i niemieckiej. Strzelania wykonały na poligonie 38, 39, 40, 41, 70, 71 dr OP. Było to ostatnie strzelanie bojowe 38 dr OP (rozchód 5 rakiet 20DP), oficerem naprowadzania był ppor. Aleksander Malinowski.
Ppłk. Czesławowi Szlagowskiemu przyszło być ostatnim dowódcą 38 dr OP. We wrześniu 2000 roku 38 dr OP został rozformowany. Obiekty byłego dywizjonu przekazane zostały do dyspozycji batalionowi zaopatrzenia 12 DZ. Ppłk Czesław Szlagowski był także dowódcą grupy likwidacyjnej ostatnich 94 rakiet W–755 z 26 BR OP. Po rozformowaniu 38 dr OP, ppłk Czesław Szlagowski zostaje wyznaczony na stanowisko pomocnika Dowódcy 26 BR OP ds. społeczno-wychowawczych. Po rozformowaniu 26 BR OP i kilkunastomiesięcznym pobycie w dyspozycji Dowódcy 78 pr OP w Mrzeżynie, z dniem 01.03.2003 roku, odszedł do rezerwy.
2. Struktura organizacyjna, kadra zawodowa i pracownicy wojska 38. dr OP.
Przedstawione dane zawierają informację z okresu mojej służby w dywizjonie i mają charakter wyłącznie historyczny. Struktura organizacyjna dywizjonu jak i obsada etatowa zmieniała się wielokrotnie w ramach restrukturyzacji Sił Zbrojnych RP. Lista nazwisk kadry zawodowej i zajmowanych przez nich stanowisk służbowych powstała na podstawie rozmów z oficerami służącymi niegdyś w dywizjonie. Lista kadry i pracowników wojska dywizjonu w powiązaniu z zajmowanymi w tamtych czasach stanowiskami służbowymi jest formą upamiętnienia i uhonorowania ich trudnej służby.
Struktura organizacyjna 38 da OPK w latach 1972-1981.
Dowództwo dywizjonu
- Dowódca
- mjr Bonifacy ROBAK 1968-1970
- mjr Wacław MARZEC 1970-1974
- mjr Alojzy DAHLKE 1974-1975
- kpt. Edmund ŁĄCZNY 1975-1981
- ppłk Władysław TRZECIAK 1981-1996
- ppłk Czesław SZLAGOWSKI 20.07.1996-30.09.2000
- Zastępca ds. politycznych
- mjr Józef ZIENTKIEWICZ 1968-1976
- kpt. Józef WRZESZCZ 1976-1980
- kpt. Ryszard DZIĘGOWSKI 1980-1984
- por. Józef KUREK 1984-1987
- por. Stanisław MARCZEWSKI 1987-1988
- mjr Mirosław KALICZYŃSKI 1988-2000
- Szef sztabu
- mjr Leon SERDEŃ 1968-1979
- kpt. Władysław TRZECIAK 1979-1981
- kpt. Andrzej LEWICKI 1981-1983
- por. Stanisław LEWONIEWSKI 1983-1984
- mjr Czesław SZLAGOWSKi 1984-1996
- mjr Zbigniew NAWROT 1996-1999
- Zastępca ds. technicznych
- por. Jerzy CZECZOTKA 1968-1971
- ppor. Janusz KIRAGA 1971-1972
- kpt. Stanisław ŚWIECA 1972-1981
- mjr Tadeusz BŁOŃSKI 1981-1998
- mjr Lech BARSZCZ 1998-2000
- Zastępca ds. elaboracji
- kpt. Marian WASILEWSKI do 1972
- Kwatermistrz
- mjr GREGORCZYK
- kpt. Wiesław ZADROŻNY do 1985
- chor. sztab. Jan LASKOWSKI do 1985-1990
- mjr Andrzej ZAKRZEWSKI 1990-1998
- mjr Janusz ABRAMEK 1998-2000
- Szef Służby Finansowej / Samodzielny kasjer
- chor. Adam ORLIK do 1975
- Barbara MARZEC
- Krystyna OSUCH
- Starszy lekarz
- por. Ryszard POZICHOWSKI do 1974
- por. Andrzej WINNICKI 1974-1984
- kpt. Arkadiusz RODZIK 1992-1996
- Szef izby chorych
- sierż. sztab. Tadeusz BRODZIAK
- sierż. sztab. Janusz ŁOJKO
- Pielęgniarka
- (brak danych)
- Oficer kontrwywiadu – etatowo w Sztabie 26 BA OPK (nie podlegał służbowo d-cy dywizjonu)
- mjr DŁUTEK
Sekcja polityczna
- Instruktor polityczny
- ppor. Zbigniew PARASZCZUK
- por. TOMASZEWSKI
- por. Mieczysław PASZKOWSKI
- Kierownik klubu żołnierskiego
- sierż. Władysław ŚWIĄTEK
- mł. chor. CHOŁONIEWSKI
- st. chor. Zbigniew HURYŃ
Sztab
- Pomocnik szefa sztabu
- por. Grzegorz WASILEWSKI
- kpt. Mariusz TALAR ??? -1974
- kpt. Władysław TRZECIAK 1974-1979
- kpt. Tadeusz BŁOŃSKI 1979-???
- por. Longin KĘDZIERSKI
- kpt. Michał DRAGUN
- kpt. Piotr ALABRUDZIŃSKI
- D-ca plutonu łączności
- kpt. Daniel DĄBSKI do 1974
- por. Wiesław CYBULSKI od 1974
- chor. sztab. Marek WILKOWSKI
- mł. chor. Rafał LUDKE
- Technik kabiny Wektor 2 WE
- st. chor. sztab. Robert HERTIG
- D-ca plutonu ochrony
- sierż. Stanisław BLACHA
- sierż. Krzesisław STANNY
- st. chor. Adam KRYCMA
- chor. Ireneusz MAC 1994-1998
- st. sierż. sztab. Eugieniusz SIEK
- Kierownik kancelarii tajnej
- plut. Leszek LER
- sierż. Krzesisław STANNY
- sierż. Tadeusz BRODZIAK
- st. sierż. Marek WILMOWICZ
- st. chor. Dariusz KOPEĆ 1989-1996
- st. chor. Mirosław ŚNIOWSKI 1996-2000
- Maszynistka
- Bożena SZCZYPIŃSKA
- Anna KUŹMICZ
- Podoficer personalny
- sierż. Antoni KOWALSKI
- chor. sztab. Kazimierz FRĄCKIEWICZ
- Referent (WDP)
- st. sierż sztab. Eugeniusz Siek
- Saper/chemik
- st. sierż sztab. Eugeniusz Siek
- Inspektor ppoż.
- sierż. sztab. Waldemar MIKOŁAJCZYK
Służby techniczne
- Szef Służby Uzbrojenia i Elektroniki
- kpt. Marian WASILEWSKI 1972-1973
- kpt. Franciszek PAWLISZAK
- Szef służby samochodowej
- por. Wiesław PAJDAK do 1974
- kpt. Tadeusz WILCZEK od 1974
- kpt. Jerzy KOS 1979-1989
- por. Krzysztof JAKUBIAK 1989-1994
- mjr Lech BARSZCZ 1994-1998
- Magazynier sł. sam.
- sierż. sztab. Marian GARBICZ
- Kierownik PSO
- plut. Jerzy KISIEL
- Magazynier uzbrojenia
- sierż. Leszek LER
- sierż. sztab. Józef WALCZAK
- st. sierż. sztab. Zygmunt ZIĘCIAK
Kwatermistrzostwo
- Szef służby mundurowej
- sierż. Wiktor KRAJEWSKI 1968-1995
- chor. Stanisław PUSTELNIK 1995-2000
- Szef służby żywnościowej
- chor. sztab. Jan LASKOWSKI
- st. chor. sztab. Jerzy SUKIENNIK 1994-2000
- Magazynier
- sierż. Grzegorz BIADUŃ
- plut. JARCZYŃSKI
- Kierownik stołówki
- sierż. PIĄTKOWSKI
- Dowódca PTG
- sierż. Zbigniew HURYŃ
- st. chor. Henryk KUCIŃSKI
- chor. sztab. Andrzej HABYK
- Kierowca autobusu
- st. sierż. Mieczysław ŻYWICKI
- Szef służby MPS
- st. sierż. sztab. Józef ŚWIĘCICKI
- st. chor. sztab. Zbigniew ZYGAŁA
- Pracownicy cywilni kwatermistrzostwa
- Zofia JAGUŚ – kuchnia
- PIETRUSZKA – kuchnia
- Urszula KOWALCZYK – księgowa
- Mikołaj HAWRYLUK – kowal-spawacz
- Marian IDCZAK – kierowca straży ppoż.
- Janusz OLCZAK – kierowca straży ppoż.
- Stanisław PECEK – kierowca straży ppoż.
- Krzysztof RUTZ – kierowca straży ppoż.
Bateria radiotechniczna
- Dowódca baterii
- kpt. Tomasz DANILUK
- por. Tadeusz BŁOŃSKI 1974-1981
- por. Longin KĘDZIERSKI
- kpt. Marian KŁOS
- por. Tadeusz MACHOWSKI
- ppor. Arkadiusz KOMENDA 1987-1989
- por. Kazimierz DYŃSKI
- kpt. Piotr ALABRUDZIŃSKI
- por. Mariusz PIETRASZEK
- por. Aleksander MALINOWSKI 05-11.2000
- Szef baterii
- sierż. Roman MROZIŃSKI
- chor. Robert KAPCINSKI 1987-1996
- Pluton radiotechniczny (WCz.)
- Dowódca plutonu
- por. Władysław TRZECIAK do 1974
- por. Tadeusz BŁOŃSKI od 1974
- chor. Marian WŁODARCZYK
- por. Ireneusz CHARLEJ 1998-2000
- Starszy technik – operator (N-O)
- por. Tadeusz BŁOŃSKI do 1974
- chor. Ryszard ŁUDZKI
- chor. Stanisław RODZEŃ
- chor. Jan WIECZOREK do 1978
- chor. Henryk CZAJKA 1978-1983
- st. chor. Leon WINNICKI
- chor. sztab. Waldemar BINIAKIEWICZ 1987-1990
- Starszy technik – zakłóceń (SCR)
- ppor. Waldemar KAMOLA
- chor. JASZCZ
- Starszy technik (RNK)
- ppor. Jerzy BŁAŻ
- chor. Ryszard UMIASTOWSKI do 1977
- mł. chor. Stanisław LABOCH
- chor. KRYCMA
- Dowódca plutonu
- Pluton radiotechniczny (NCz.)
- Dowódca plutonu – starszy ON
- ppor. Wiesław CYBULSKI
- ppor. Longin KĘDZIERSKI
- por. Aleksander MALINOWSKI 1998-2000
- Starszy oficer naprowadzania
- ppor. Adam RZĄDCA
- ppor. Stefan FONS
- por. Longin KĘDZIERSKI
- Oficer naprowadzania
- ppor. Tadeusz MACHOWSKI
- kpt. Piotr ALABRUDZIŃSKI
- por. Mariusz PIETRASZEK
- ppor. Arkadiusz KOMENDA
- ppor. Jerzy ANTCZAK
- ppor. Aleksander MALINOWSKI 1996-1998
- Starszy technik apar. wskaźnikowej (UW)
- chor. Waldemar LUBAŃSKI
- st. chor. Andrzej REGUCKI
- chor. sztab. Edward JASZCZ
- st. chor. sztab. Marek KOTŁOWSKI
- mł. chor. Jacek DREWNIAK
- mł. chor. Rafał STOJEK
- mł. chor. Damian SZMIT
- Starszy technik UOW
- ppor. Ryszard WIECZOREK
- st. chor. Andrzej REGUCKI
- Starszy technik UWK
- por. Jan GZYL
- chor. Leszek LER
- chor. Marek KOTŁOWSKI
- Dowódca plutonu – starszy ON
- Drużyna zespołu zasilania
- D-ca zespołu zasilania
- sierż. Ludwik BONDAR
- plut. Paweł Matuszczak
- sierż. Piotr WESOŁOWSKI
- st. sierż. sztab. Jan KORYCKI
- D-ca zespołu zasilania
- Pluton RSWP
- Dowódca plutonu
- por. CENTKIEWICZ
- chor. Marian WŁODARCZYK
- chor. Leszek LER
- st. chor. Jacek SZALA 1992-2000
- Technik RSWP (P-12)
- chor. Marian WŁODARCZYK
- Technik RSWP (P-18)
- chor. Marian WŁODARCZYK
- chor. Leszek LER
- Technik PRW-13
- chor. Leszek LER
- chor. Marian WŁODARCZYK
- chor. Sławomir ŻARNOCH
- Dowódca plutonu
Bateria startowa
- Dowódca baterii
- por. Wiesław ZADROŻNY
- por. Aleksander KOWALCZYK
- kpt. Michał DRAGUN do 1987
- por. Paweł NARLOCH do 1994
- kpt. Artur LEWICKI do 2000
- Szef baterii
- st. chor. sztab. Wiesław WÓJCICKI
- Operator USS
- sierż. sztab. Józef WALCZAK
- 1 pluton startowy
- Dowódca plutonu
- ppor. Tadeusz RYBACKI
- ppor. Marek ŚWIDERSKI 1984-1985
- por. Mirosław SOBUCKI
- Pomocnik dowódcy plutonu
- chor. Józef BERCZYŃSKI
- Dowódca plutonu
- 2 pluton startowy
- Dowódca plutonu
- ppor. Janusz SAWICKI
- por. Michał DRAGUN
- ppor. Tadeusz LER 1989-1990
- Pomocnik dowódcy plutonu
- sierż. Jerzy GUZIK
- Dowódca plutonu
- 3 pluton startowy
- Dowódca plutonu
- por. Krzysztof FOJUT
- por. Waldemar DZIACZEK
- por. Paweł NARLOCH
- por. Andrzej LER
- Pomocnik dowódcy plutonu
- (brak danych)
- Dowódca plutonu
Bateria techniczna
- Dowódca baterii
- ppor. Zbigniew PRZĘZAK
- ppor. Tadeusz RYBACKI
- chor. Mirosław SĘCZAWA
- kpt. Andrzej LER
- Szef baterii
- sierż. Zbigniew HURYŃ
- st. chor. sztab. Andrzej BABIRECKI
- Pluton montażu i zbrojenia
- Dowódca plutonu montażu i zbrojenia
- por. Jan WIŚNIOWSKI
- kpt. Jan KOWALSKI
- chor. Tadeusz UŁASEWICZ
- mł. chor. Mariusz WOŹNIAK
- Technik montażu i zbrojenia
- chor. Tadeusz UŁASEWICZ
- st. chor. sztab. Zbigniew ŻYGAŁA
- mł. chor. sztab. Maciej SOWA
- Magazynier
- sierż. Tadeusz BRODZIAK
- sierż. Mirosław WOLNIEWICZ
- Dowódca plutonu montażu i zbrojenia
- Pluton dystrybucji i neutralizacji
- Dowódca plutonu
- por. Jan SUWARA
- kpt. Józef WRZESZCZ
- chor. Mirosław SĘCZAWA
- Technik dystrybucji paliwa
- chor. Mirosław SĘCZAWA
- chor. sztab. Wojciech GUT
- Technik dystrybucji utleniacza
- chor. Krzysztof MILCZAREK
- Mechanik dystrybucji powietrza
- (brak danych)
- Dowódca plutonu
- Drużyna samochodów specjalnych
- Dowódca drużyny
- plut. Marian GARBICZ
- Operator dźwigu
- st. sierż. Robert KINERT
- Dowódca drużyny
Bateria 57 mm armat plot.
- Dowódca baterii
- por. Janusz ŁUBKOWSKI do 1974
- kpt. Wiesław ZADROŻNY od 1974
- kpt. Grzegorz WASILEWSKI
- kpt. Mirosław SOBUCKI 1995-1999
- Starszy mechanik armat
- plut. Leszek LER
- plut. Mariusz Markiewicz 1995-1999
Kompania zabezpieczenia. (Około 1995 roku powstał etat dowódcy kompani zabezpieczenia. Dowódcy kompani zabezpieczenia podlegały plutony PTG, łączności i ochrony)
- Dowódca kompanii
- kpt. Maciej PRZYCHODZEŃ 1995-1996
- kpt. Lech HAJGELMAN 1997-2000
- Szef kompanii
- st. chor. sztab. Zbigniew ZYGAŁA 1995-1998
3. Wywiad z ppłk. Stefanem Fonsem, oficerem naprowadzania rakiet 38. dr OP.
ppłk Stefan Fons
20 grudnia 2004 roku miałem przyjemność rozmawiać z byłym oficerem naprowadzania rakiet z 38 da OPK, który jako pierwszy w historii dywizjonu wykonał start pierwszych trzech rakiet na poligonie w Aszułuku. Oficerem tym był ppor. Stefan FONS. Służbę wojskową zakończył jako inżynier w Oddziale Wojsk Rakietowych Sztabu 2 KOP. Jego wysokie kwalifikacje z zakresu elektroniki i nie tylko, służą dalej wojsku. Obecnie ppłk rez. Stefan Fons jest zatrudniony w 2 Rejonowym Ośrodku Metrologii w Bydgoszczy, jako inżynier w Zakładzie Napraw przyrządów pomiarowych. Poniżej fragment naszej rozmowy o historii dywizjonów 26 BA OPK:
Z.P. – Jak trafiłeś do 38 dr OP (38 da OPK)? S.F. – Po promocji w Szkole Oficerskiej w Jeleniej Górze, dostałem przydział służbowy do 41 da OPK w Mrzeżynie, był to rok 1968. 41 da OPK nie posiadał jeszcze sprzętu. Po urlopie skierowano mnie do Bemowa Piskiego, tam w CSS WRiA rozpoczynał się cykl szkolenia i zgrywania 41 da OPK. Dowódcy dywizjonu jeszcze nie było. Obowiązki dowódcy pełnił Szef Sztabu por. Henryk Kaźmierowski.
Z.P. – I co dalej? S.F. – Gdzieś około kwietnia 1969 roku, po zakończeniu zgrywania dywizjonu w Bemowie Piskim, skierowano nas do Nowogardu do 37 da OPK. My dalej nie mieliśmy sprzętu i w Nowogardzie pełniliśmy rolę dublerów na etatowych stanowiskach 37 da OPK.
Z.P. – W tym czasie trwało przygotowanie obsług dywizjonów do poligonu w ZSSR na lotnisku w Pieniężnicy. Był tam także 38 da OPK. Wiem, że to był przyczynek do twojej przygody z 38 da OPK. S.F. – Tak. To prawda. Zostałem wezwany na rozmowę przez dowódcę 26 BA OPK płk. Jana Łazarczyka. Rozmowa odbyła się na poligonie w Pieniężnicy. Dowódca zaproponował mi udział w strzelaniach bojowych w ramach obsług 38 da OPK i przeniesienie służbowe do Stargardu Szczecińskiego. Etatowy oficer naprowadzania zameldował o swojej niedyspozycji do strzelań. Nie chciał narażać na niepowodzenie całego dywizjonu.
Z.P. – Z tego co mówisz wynika, że nie miałeś okazji zobaczyć Mrzeżyna? S.F. – Podczas pobytu na poligonie w Pieniężnicy ukazał się rozkaz o wyznaczeniu mnie na stanowisko technika UW – oficera naprowadzania rakiet. Dotychczasowy oficer naprowadzania rakiet 38 da OPK został przeniesiony służbowo do 41 da OPK w Mrzeżynie.
Z.P. – Jak wyglądało samo strzelanie na poligonie w Aszułuku? S.F. – Był to początek lipca 1969 roku. Dywizjonem dowodził mjr Bonifacy Robak. Szefem sztabu był kpt. Leon Serdeń, zastępcą ds. technicznych por. Jerzy Czeczotka, dowódcą baterii radiotechnicznej kpt. Tomasz Daniluk, dowódcą baterii startowej por. Wiesław Zadrożny. Byłem młodym oficerem i na wszelki wypadek przydzielono mi “anioła stróża” w osobie por. Pawła Siudy, inżyniera 26 BA OPK. Por. Paweł Siuda pomagał mi szlifować formę z budowy sprzętu. Zadanie bojowe było trudne, miałem strzelać do celu niskolecącego w zakłóceniach. Celem powietrznym była tarcza ŁA-17. Strzelałem do niej serią trzech rakiet.
Z.P. – Jak wyglądała sama praca bojowa? S.F. – Tak jak na treningach. Wykryłem cel bez problemów. Pomimo zakłóceń, cel był śledzony w reżimie automatycznego śledzenia. Odpaliłem trzy rakiety w serii i było po wszystkim. Cel został zniszczony.
Z.P. – Emocje, wrażenia? S.F. – Pierwsza startująca rakieta trochę mnie zaskoczyła. Nie spodziewałem się aż takich efektów akustycznych. Miałem wrażenie, że rakieta startuje tuż przy kabinie. Kabina trzęsła się i czułem jak drgania ziemi przenoszą się na podłogę kabiny i aparaturę. To było nowe doświadczenie i prawdziwy chrzest bojowy rakietowca. Dotarło to do mnie dopiero po odpaleniu trzeciej rakiety i doprowadzenia jej do spotkania z… resztkami ŁA-17. Poza tym, byłem pierwszym oficerem naprowadzania 38 da OPK, który strzelał realnie do celu powietrznego, to także dawało mi sporo satysfakcji.
Z.P. – Do kiedy służyłeś w 38 da OPK? S.F. – W marcu 1970 roku zostałem przeniesiony służbowo do 36 da OPK Dobra Szczecińska.
Z.P. – Serdecznie dziękuję za wywiad. Po latach służby i jako rezerwista, także mam satysfakcję, że mogłem rozmawiać z pionierem Wojsk Rakietowych OPK.
Z ppłk. Stefanem Fonsem miałem przyjemność współpracować od października 1991 roku do kwietnia 1998 roku, będąc Zastępcą Szefa WRiA 2 KOP.
4. Dokumenty i fotografie.
4.1. XXV-lecie 38. dr OP.
Sympatycznymi akcentami były z pewnością spotkania z okazji obchodów rocznic powstania dywizjonu. W swoim archiwum posiadam zdjęcie wykonane w 1993 roku podczas uroczystego apelu z okazji XXV-lecia 38 dr OP:
XXV–lecie 38 dr OP – kwiecień 1993 r. Tablicę pamiątkową odsłaniają (od lewej) płk Leszek Sitarek – szef sztabu 26 BR OP i ppłk Władysław Trzeciak – dowódca 38 dr OP. (Archiwum ppłk Władysława Trzeciaka).
Uroczysty apel z okazji XXV-lecia dywizjonu. Od lewej: mjr Tadeusz Błoński, mjr Czesław Szlagowski, ppłk Władysław Trzeciak, płk Zbigniew Przęzak, mjr Wiesław Cybulski, ???, chor. sztab. Waldemar Lubański, Halina Lubańska i ???. (arch. ppłk. Władysława Trzeciaka).
4.2. Kontakty z dywizjonem rakietowym PWO ZSRR.
W Kluczewie na lotnisku stacjonował dywizjon rakietowy PWO byłego ZSRR. 38 dr OP utrzymywał, w ramach Układu Warszawskiego, kontakty z oficerami dywizjonu. Miały one charakter towarzyski i związane były z obchodami ważnych świąt państwowych PRL i ZSRR.
Wizyta w Kluczewie 1984. Drugi od lewej: kpt. Ryszard Dzięgowski – z–ca ds. politycznych dowódcy 38 dr OP, pierwszy od prawej mjr Władysław Trzeciak – dowódca 38 dr OP. Zdjęcie nadesłał bomb. Marek Grempka – na zdjęciu trzeci od prawej w grupie żołnierzy służby zasadniczej.
4.3. Bezalkoholowe zabawy.
Co w tamtych czasach robiła młodzież? Pod patronatem Związku Socjalistycznego Młodzieży Polskiej i Związku Młodzieży Wiejskiej organizowała np. bezalkoholowe zabawy w Klubie Młodego Rolnika. Poniżej dokument wystosowany do Naczelnika Gminy w Kobylance. Bielkowo, wioska w gminie Kobylanka, nieopodal dywizjonu. 38 dr OP posiadał jawny numer jednostki 2203.
Prośba o umożliwienie zabawy. (Z archiwum bomb. Marka Grempki).
4.4. Kpr. Witold Łaszuk – zaczynał służbę w baterii technicznej 38 dr OP.
11 października 2006 roku, ppłk Witold Łaszuk przesłał zdjęcia wykonane w 1979 roku. Był wtedy żołnierzem służby zasadniczej. Służył w baterii technicznej 38 dr OP.
Żołnierze baterii technicznej 38 dr OP – 1979 rok. Na zdjęciu stoją od lewej: Marek Kadocha, Arkadiusz Ociepka, ???, Roman Kupski, Marian Skrodzki, Włodzimierz Tereszko, ? Olbryś, ? Olszewski i ???. kpr. Witold Łaszuk na środku obok Wojciecha Kwidzyńskiego, żołnierza w mundurze wyjściowym. Poniżej kpr. Łaszuka siedzi kpr. Krzysztof Kosmala.
Zapraszam do współpracy kolegów kpr. Łaszuka i kadrę baterii technicznej. Może uda się w pełni opisać prezentowane zdjęcie.
Defilada po uroczystym apelu z okazji Święta Wojska Polskiego (12.10.1979 r.). Prowadzący baterię techniczną kpt. Zbigniew Przęzak, dowódca plutonu chor. sztab. Mirosław Sęczawa, kpr. Witold Łaszuk w pierwszej czwórce trzeci od prawoskrzydłowego.
Jeszcze jedno zdjęcie żołnierzy baterii technicznej 38 dr OP z 1979 roku.
Na zajęciach strzeleckich. Jest rok 1979, technika rakietowa dla tych żołnierzy to “bułka z masłem”, a uzbrojenie klasyczne… stare PM, ostatnie w Siłach Zbrojnych.
Obecnie Witold Łaszuk jest oficerem Wojska Polskiego w stopniu podpułkownika. Żołnierzem zawodowym został także kpr. Krzysztof Kosmala.
4.5. Wspomnienia st. szer. Zbigniewa Miszczaka – służył w baterii startowej 38. dr OP.
Moja przygoda z wojskiem zaczęła się od JW 3692 Gryfice (Sztab 26 BR OP). Młody wystraszony człowiek oderwany od swoich bliskich i znajomych nagle przekracza bramę, za którą czeka fryzjer i wspólny prysznic, krzyki, wyrzucanie z magazynu części garderoby.
Po kilku dniach pobytu w tej jednostce zostaliśmy przewiezieni do Wicka Morskiego na szkolenie unitarne. W ośrodku tym oprócz zapoznawania się z regulaminami wojskowymi zostałem wyznaczony na defiladę do stolicy, która to odbyła się chyba na przełomie stycznia i lutego 1972 r. W marcu otrzymałem przydział do 38 dr OP na stanowisko numerowego w baterii startowej. Dowódcą baterii był kpt. Wiesław Zadrożny, posługiwał się śmiesznym określeniem “Zulik”. Z kadry zawodowej pamiętam także plut. Wiesława Wojcickiego – szefa baterii i plut. Józefa Walczaka – operatora USS.
Zdjęcie przed sztabem 38 dr OP w Stargardzie Szczecińskim. Drugi od lewej sierż. Wiktor Krajewski – szef służby mundurowej, trzeci od lewej (w piżamie) st. szer. Zbigniew Miszczak. (archiwum Zbigniew Miszczak).
Jak wspominam te pierwsze dni? Mało sympatycznie! A to z powodu tzw. „fali” i niereagowania przez kadrę, która wiedziała o tych metodach. W czerwcu otrzymałem rozkaz wyjazdu do Mrzeżyna jako obsługa Wojskowego Domu Wypoczynkowego, w którym wypoczywała kadra zawodowa i ich rodziny.
Moskwa 1973. Od lewej: ????, szer. Zbigniew Miszczak, ????, ????. (archiwum Zbigniew Miszczak).
We wrześniu wróciłem do jednostki macierzystej, gdzie rozpoczęły się treningi i poligony przygotowujące do wyjazdu do ZSRR na strzelania bojowe. Po powrocie z Aszułuku zostałem wyznaczony na poligon do Pieniężnicy. W Pieniężnicy, właściwie na lotnisku w Pieniężnicy, odbywały się zgrupowania dywizjonów rakietowych trenujących strzelania do celów niskolecących.
I tak w skrócie minęły dwa lata. Zdaję sobie sprawę, że moja historia jest mało znacząca, ale chciałem zaznaczyć swój udział w tych ćwiczeniach.
Moskwa 1973. Czwarty od lewej w pierwszym szeregu: chor. Waldemar Lubański – starszy technik apar. wskaźnikowej, W drugim szeregu: pierwszy od lewej szer. Zbigniew Miszczak, trzeci i czwarty od lewej plut. Roman Mroziński – szef baterii radiotechnicznej i plut. Józef Walczak. (archiwum Zbigniew Miszczak).
Zdjęcia, które udostępniam, pochodzą z Moskwy, niestety nazwisk nie pamiętam. Spotkanie osób, które brały udział wtedy w strzelaniach bojowych, byłoby zwieńczeniem, jakże ważnego wydarzenia po latach.
Po latach … (archiwum Zbigniew Miszczak).
Pozdrawiam, Zbigniew Miszczak.
4.6. Wspomnienia kpr. rez. Stefana Golisa – służył w baterii radiotechnicznej 38. dr OP.
Kpr. rez. Stefan Golis służył w latach 1975/77 w CSS AiR Bemowo Piskie i w 38. dr OP. W 38. dr OP został przeszkolony z operatora RS na planszecistę. Jesienią 1977 roku miał sposobność uczestniczyć w strzelaniach bojowych w Aszułuku. Obecnie inżynier mechanik, absolwent Politechniki Zielonogórskiej.
4.7. Galeria zdjęć.
Stargard Szczeciński – 1978 r. Z lewej blok kadry zawodowej przy ul. Chrobrego.
Kpt. Tadeusz Błoński – dowódca baterii radiotechnicznej. Moskwa, wrzesień 1977 r.
W dniach od 12 do 18 czerwca 1980 r. odbyło się ćwiczenie z Wojskami Obrony Powietrznej państw sygnatariuszy Układu Warszawskiego p.k. „GRANIT’80”. W ramach ćwiczenia odbyły się (między innymi) pokazy pracy bojowej baterii technicznej 38 i 40 dr OP. Podczas pokazu prezentowano elaborację rakiet z magazynów nr 7 i zapoznawano z budową i zasadami eksploatacji naczep PS–6R przeznaczonych do przechowywania rakiet PZR S–75M Wołchow. Naczepy zostały zaprojektowane w Wojskowej Akademii Technicznej.
Na zdjęciu od lewej: kpt. Zbigniew Przęzak, gen. bryg. Marian Bondzior – dowódca 2 KOPK, gen. płk Iwan Pierwow – Szef OPL Układu Warszawskiegi, ???, ppłk Stefan Bartczak – szef sztabu 26 BR OP, ???, gen. bryg. Władysław Honkisz – zastępca dowódcy WOPK ds. politycznych i gen. bryg. Andrzej Rybacki – zastępca dowódcy WOPK ds. liniowych. (sierż. sztab. Wiktor Krajewski).