Od autora witryny WRiA.PL: Autor opracowania “Ćwiczenie OCELOT-99”, ppłk rez. mgr inż. Grzegorz Walczak (na zdjęciu obok) od 1997 roku pełnił obowiązki szefa sztabu 40 dr OP w Kołczewie. W latach 1997-1998 był starszym oficerem szkoleniowym 26 BR OP. W latach 1998-2001 pełnił obowiązki szefa wydziału szkolenia 26 BR OP i w latach 2001-2006 szefa szkolenia 78 pr OP w Mrzeżynie. ppłk Grzegorz Walczak zajmował się zawodowo problematyką strzelań rakietowych przez 10 lat swojej służby. Od stycznia 2006 roku jest w rezerwie. Fotografie: Ze zbioru prywatnego ppłk. rez. Grzegorza Walczaka. Temat ćwiczenia OCELOT-99 przedstawiony jest także na niniejszej witrynie w galerii fotograficznej Zbigniewa Rajmanna.
W 1999 roku w terminie od 4 do 29 maja wszystkie siły i środki 26 BR OP brały udział w pierwszym międzynarodowym ćwiczeniu pod kryptonimem „OCELOT-99”. Ćwiczenie było wyjątkowe dla 26 BR OP. Było to pierwsze strzelanie międzynarodowe w strukturach „NATO”, było to pierwsze strzelanie według procedur NATO, a kierowanie ogniem odbywało się w języku angielskim. Wreszcie, było to strzelanie, w ramach którego brały udział inne rodzaje wojsk (Wojska Lądowe – KUB, OSA, Marynarka Wojenna, która w ramach tego ćwiczenia razem z 26 BR OP realizowała swoje ćwiczenie PIRANIA-99). Strzelania bojowe odbywały się na poligonie Ustka.
Celem ćwiczeń było przygotowanie dowództw i sztabów Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej do planowania i organizacji przyjęcia sojuszniczych sił wzmocnienia w okresie zagrożenia konfliktem lokalnym, osłony oraz wsparcia wojsk w ramach wypełniania misji sojuszniczej, a także doskonalenie współdziałania w realizacji zadań „wymuszania” i „utrzymania” pokoju w trakcie operacji pokojowej. W czasie ćwiczenia zostały przeprowadzone strzelania sprawdzające dywizjonów rakietowych 26 BR OP i dywizjonu z międzynarodową, polsko-czeską obsługą bojową oraz strzelania szkolne niemieckiej przeciwlotniczej baterii systemu HAWK. Lotnictwo (też międzynarodowe) realizowało następujące zadania: rozpoznawanie okrętów, pokonywanie systemu OP, wykonywanie uderzeń na małych wysokościach na wskazane obiekty, minowanie traktów wodnych i doskonalenie współdziałania z Wojskami Rakietowymi oraz Marynarką Wojenną.
W ćwiczeniu uczestniczyły następujące siły i środki: Wojska rakietowe:
- 38 dr OP – WOŁCHOW;
- 39 dr OP – WOŁCHOW;
- 40 dr OP – WOŁCHOW;
- 41 dr OP – NEWA SC;
- 70 dr OP – NEWA;
- 71 dr OP – NEWA;
- 60 dr OP – NEWA SC;
- 72 dr OP – NEWA SC;
- PZR STRZAŁA – 2M.
Wojska Lądowe:
- 4 plot;
- 5 plot;
- 69 plot.
Wojska rakietowe zagraniczne:
- Wydzielone siły 41 Brygady Przeciwlotniczej Armii Republiki Czeskiej;
- Wydzielone siły 31 GRP HAWK z Niemiec ze swoim sprzętem.
Lotnictwo:
- Mig-23MF;
- Mig-21bis;
- SU-22;
- TS-11;
- TORNADO;
- MIRAGE;
- Mig-29.
Poszczególnymi siłami dowodzili:
- Siłami i środkami polskimi – płk dypl. Leszek SITAREK
- Siłami i środkami czeskimi – płk dypl. Jiri CUMA
- Siłami i środkami Niemiec – ppłk Uwe HANEL
Całość sił i środków tworzyła Skrzydło Rakietowe, którym dowodził Dowódca 26 BR OP płk dypl. Zbigniew PAROL.
Kierującym ogniem wszystkich sił i środków (strzelający na SD) był Szef sztabu 26 BR OP płk dypl. Leszek SITAREK.
W ramach ćwiczenia OCELOT-99 realizowano strzelania według obowiązujących zadań, czyli strzelanie do celów powietrznych typu „KOLIBER”, RPC-WR, P-21, P-22 i FLG.
Od prawej, podczas pracy bojowej na SD: Dowódca Skrzydła Rakietowego – płk dypl. Zbigniew Parol i dowódca wojsk czeskich płk dypl. Jiri CUMA.
Dowództwo Międzynarodowego Skrzydła Rakietowego. Od lewej stoją: ppłk Uwe HANEL, płk dypl. Leszek SITAREK, płk dypl. Zbigniew PAROL, płk dypl. Jiri CUMA.
Płk dypl. Leszek SITAREK w czasie pracy z oficerami sztabu mjr. dypl. Zbigniewem Nawrotem i mjr. mgr. inż. Grzegorzem Walczakiem.
Dowództwa dywizjonów na zbiórce przed prezydentem RP. Od lewej pierwszy szereg mjr Grzegorz Walczak jako sztab 26 BR OP, ppłk Czesław Szlagowski, mjr Mirosław Maczan, mjr Jerzy Kopeć i kpt. Ireneusz Domagała.
Dowództwa dywizjonów polskich wraz z wojskami czeskimi i niemieckimi na zbiórce przed prezydentem RP Aleksandrem Kwaśniewskim.
Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski w otoczeniu Szefa Sztabu Generalnego, Dowódcy Wojsk Lotniczych, ćwiczącego dowódcy Międzynarodowego Skrzydła Rakietowego, oraz zespołu oficerów odpowiedzialnych za realizację ćwiczenia OCELOT 99.
31 GRP HAWK – ładowanie rakiet na pozycji.
31 GRP HAWK – na pozycji bojowej.
Ocena za strzelania bojowe 26 BR OP – 4.58. Dowództwo 26 BR OP w składzie:
- Dowódca – płk dypl. Zbigniew PAROL
- Szef Sztabu – płk dypl. Leszek SITAREK
- Szef logistyki – płk dypl. Krzysztof TOKARCZYK
- Z-ca dowódcy p.o. – mjr mgr inż. Grzegorz WALCZAK
Dywizjony rakietowe uzyskały oceny:
- 38 dr OP – 4.75 dowódca ppłk mgr inż. Czesław SZLAGOWSKI
- 39 dr OP – 4.50 dowódca kpt. mgr inż. Artur WYSOCKI
- 40 dr OP – 4.00 dowódca mjr mgr inż. Stefan DYMAŃSKI
- 41 dr OP – 4.66 dowódca kpt. mgr inż. Mariusz ZAGDAŃSKI
- 70 dr OP – 5.00 dowódca p.o. mjr mgr inż. Jerzy KOPEĆ
- 71 dr OP – 4.50 dowódca mjr mgr inż. Mirosław MACZAN
W ramach ćwiczenia OCELOT-99 wykonano strzelanie do WR z niespotykanym rezultatem. W strzelaniu ogniem ześrodkowanym do WR – Wołchow z SO-2 i NEWA z SO-8 trafiono cel bezpośrednio rakietami w jednym czasie (rakieta Newy, Wołochowi i WR) dokładnie przedstawiają to zdjęcia z obiektywnej kontroli. Strzelanie wykonywał 39 dr OP i 71 dr OP. Wielu rakietowców w czasie swojej służby nie spotkało się z takimi strzelaniami.
Przebieg strzelań bojowych
- Strzelania sprawdzające prowadzone w dniach 18 i 19 maja;
- Strzelania przygotowawcze do ćwiczenia w dniach 25 i 26 maja;
- Strzelania w dniu 27 maja podczas ćwiczenia „OCELOT-99”.
18 maja 1999
W tym dniu dywizjony wykonywały następujące zadania bojowe:
- Strzelania sprawdzające sprawność zestawów rakietowych wg zadania 5 CEI;
- Strzelania bojowe do Rakietowych Celów Powietrznych RCP WR-1 według planu.
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem pojedynczym przez zestaw SA-2 (40 dr OP)
- Zbyt późne otwarcie ognia spowodowało duże błędy naprowadzania w końcowym odcinku lotu rakiety;
- Postawione zadanie z SD do zniszczenia drugiego celu zostało niewykonane ze względu na złe wskazanie z SD.
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem ześrodkowanym zestawów SA-2 oraz NEWA-SC (40 dr OP i 60 dr OP)
- Zbyt późne otwarcie ognia przez obsługę 40 dr OP spowodowało duże błędy naprowadzania na końcowym odcinku lotu rakiety;
- Poziom wyszkolenia obsług, w tym oficera naprowadzania, był przyczyną zbyt późnego otwarcia ognia do celu. Ocena 40 dr OP: 4.00.
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem ześrodkowanym zestawów SA-3 (41 i 71 dr OP)
- 41 dr OP: rakieta naprowadzana normalnie do momentu samolikwidacji. Złe przygotowanie aparatury KZA do pracy.
- 71 dr OP: spotkanie rakiety z celem nastąpiło na 9 km od SNR, co spowodowało powstanie dużych błędów naprowadzania.
19 maja 1999
W dniu 19 maja dywizjony wykonywały następujące zadania bojowe:
- Strzelania bojowe do Rakietowych Celów Powietrznych RCP WR-1 według planu.
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem ześrodkowanym zestawów SA-2 i SA-3 (39 i 71 dr OP)
- Strzelanie bez uwag. Spotkanie rakiet oraz celu. Ocena 71 dr OP: 4,50.
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem pojedynczym przez zestaw SA-2 (39 dr OP).
- Zbyt późne otwarcie ognia spowodowało duże błędy naprowadzania w końcowym odcinku lotu rakiety. Ocena 39 dr OP: 4,50.
25 maja 1999
W dniu 25 maja dywizjony wykonywały następujące zadania bojowe:
- Strzelania szkolne do imitatorów celów powietrznych typu ICP KOLIBER;
- Strzelania bojowe do Rakietowych Celów Powietrznych RCP WR-1 według planu.
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem ześrodkowanym zestawów SA-3 (70 dr OP i 4 bat 41 BR Armii Czeskiej)
- Strzelanie przeprowadzono dwukrotnie.
- Praca obsług dywizjonu bardzo dobra;
- Cel ostrzelany na prawidłowej odległości, czyli start rakiet na około 19 km. Ocena 70 dr OP: 5.00.
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem pojedynczym przez zestaw SA-2 (38 dr OP)
- Strzelanie bez uwag.
26 maja 1999
W dniu 26 maja dywizjony wykonywały następujące zadania:
- Strzelania bojowe do RCP WR-1;
- Strzelania bojowe do ICP Koliber;
- Strzelania bojowe SA-7 do FLG 5000. Według następującego planu:
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem pojedynczym przez zestaw SA-2 (38 dr OP)
- Strzelanie bez uwag.
Strzelanie do ICP Koliber ogniem ześrodkowanym zestawów SA-3 (41 dr OP i 5 bat 41 BR Armii Czeskiej)
- Zbyt późne otwarcie ognia spowodowało duże błędy naprowadzania w końcowym odcinku lotu rakiety.
27 maja 1999
W dniu 27 maja dywizjony wykonywały następujące zadania bojowe w ramach ćwiczenia „OCELOT – 99”:
- Strzelania bojowe do P – 21;
- Strzelania bojowe do RCP WR-1;
- Strzelania bojowe do ICP Koliber;
- Strzelania bojowe SA-7 do FLG 5000;
- Strzelania bojowe do P – 21. Według następującego planu:
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem ześrodkowanym zestawów SA-3 (41 dr OP i 3 bat 41 BR Armii Czeskiej)
- Zadanie zostało postawione również dla 38 dr OP, który celu nie wykrył;
- 41 dr OP wykonał zadanie bardzo dobrze.
Strzelanie do RCP WR-1 ogniem ześrodkowanym zestawów SA-2 oraz NEWA-SC (38 dr OP i 72 dr OP)
- W 38 dr OP wystąpiły niewielkie błędy naprowadzania rakiety na cel.
Strzelanie do ICP Koliber ogniem pojedynczym zestawu SA-3 (41 dr OP)
- Strzelanie wykonywał dwukrotnie 41 dr OP;
- Bez uwag.
Strzelanie do rakiety P – 21 ogniem ześrodkowanym dywizjonów SA – 2, SA – 3 i NEWA – SC (38 dr OP, 41 dr OP i 60 dr OP)
- 38 dr OP: nie wykryto tarczy w czasie startu; wykrycie na 29 km; strzelanie w warunkach RS; zgubienie celu przed dolotem rakiety. Ocena 38 dr OP: 4.75.
- 41 dr OP: po przechwyceniu zerwany AS; ponowna próba przejścia na AS po starcie rakiety nie powiodła się; cel zagubiono przed dojściem rakiety do celu; Ocena 41 dr: 4.66.
Informacje dodatkowe.
W trakcie strzelań 26 BR OP:
- zużyła: 12 rakiet 5W27U; 9 rakiet 20DP; 31 rakiet 9M32M.
- ostrzelała: 12 RCP WR-1; 3 ICP Koliber; 1 rakietę „woda-woda” P-21; 7 FLG 5000; 5 ICP M-14.
Wydzielone siły 41 Brygady Przeciwlotniczej Armii Republiki Czeskiej reprezentowały obsługi 4 z czterech dywizjonów rakietowych. Trzy obsługi wykonały strzelania na ocenę 5, a jedna na ocenę 4. Strzelania wykonywały z S-125 NEWA.
Wydzielone siły 31 GRP HAWK z Niemiec. Niemcy byli pierwszy raz na poligonie USTKA, ćwiczyli głównie możliwości wykonywania strzelań szkolnych i analizowali, czy będzie można w przyszłości strzelać bojowo na poligonie USTKA. Do tej pory strzelali tylko na KRECIE. Bateria HAWK oddziaływała na cele tylko treningowo, sprawdzano również, czy prowadzona praca bojowa na innych zestawach rakietowych w takiej bliskości nie prowadzi do wzajemnego zakłócania (HAWK z innymi zestawami).
