1. Historia 3. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej
Na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego nr 0016/Org. z 11.12.1959 r., dowódca 1. Korpusu, rozkazem Nr 0037/Org. z dnia 08.03.1960 r., nakazał dowódcy 9. Dywizji Artylerii Przeciwlotnicze OK sformowanie, na bazie 87 i 94 pułku artylerii OPL oraz 60 baterii dowodzenia w terminie do 10 kwietnia 1960 r., pierwszych w Polsce czterech dywizjonów rakietowych i jednego dywizjonu technicznego, wyposażonych w przeciwlotnicze zestawy rakietowe (PZR) SA–75 Dzwina (SA-2 Guideline).
Jednym z tych dywizjonów był 3. dywizjon ogniowy OK m. Nadarzyn – Otrębusy – JW 1140. Pierwszym dowódcą dywizjonu został mjr Dionizy Słotwiński. Pozostałe dywizjony z tej grupy to: 1. dywizjon techniczny m. Książenice, 2. do OK m. Palmiry, 4. do OK m. Baniocha i 5. do OK m. Słupno.
Dnia 04.01.1960 r. rozpoczyna się, w Ośrodku Szkolenia Specjalistów Artylerii (OSSA) m. Gołdap, pierwszy regularny kurs szkolenia kadry na SA–75 Dzwina. W szkoleniu uczestniczy kadra i żołnierze 1. dywizjonu technicznego m. Książenice, 2. do m. Palmiry i 3. do m. Nadarzyn. Kurs zakończył się 01.06.1960 r. Przeszkolono 58 oficerów i 103 żołnierzy służby zasadniczej.
Miejsce 3. do OPK m. Nadarzyn – Otrębusy w ugrupowaniu bojowym 9. DA OPL OK – rok 1960. Współrzędne geograficzne SD i SNR: 52°6’19.15”N 20°46’19.62”E.
Historyczne dla dywizjonu pierwsze strzelanie bojowe na poligonie w Aszułuku w byłym ZSRR odbyło się w 1961 roku. Strzelanie bojowe dywizjon wykonywał według zadania 6a do imitatora celu RM-2 (rożek opadający na spadochronie), zadanie dywizjon wykonał na ocenę bardzo dobrą. W strzelaniu uczestniczył także 4. do m. Baniocha i 5. do m. Słupno. Kolejne strzelania bojowe wykonywał 3. dr OP z powodzeniem w roku 1967, 1972, 1977, 1981 i 1987.
Do pełnienia dyżurów bojowych przystąpił dywizjon z dniem 1 marca 1963 roku. Czas osiągania gotowości bojowej dla całości sił i środków bojowych dywizjonu określono na 2,5 godziny.
Dla pierwszych dywizjonów 9. DA OPL, w tym i dla 3. do, rozbudowano stanowiska ogniowe, wykonując ogrodzenia z płyt betonowych, stanowiska SNR i wyrzutnie oraz budynki dla wartowni i zmiany dyżurnej.
W 1967 r. na uzbrojenie dywizjonu wprowadzono dodatkowo baterie 37. mm armat przeciwlotniczych i przeciwlotnicze karabiny maszynowe PKM-2. Zapewniały one osłonę przeciwlotniczą przed atakami środków napadu powietrznego z małych i bardzo małych wysokości.
W 1971 roku rozpoczyna się szkolenie kadry, na bazie dywizjonów dywizji, na nowy zestaw S-75M Wołchow. Pierwsze strzelania z PZR S-75M Wołchow 3. do odbył w 1972 roku. Nowy sprzęt dotarł do dywizjonu w 1973 roku.
W latach osiemdziesiątych kontynuowano inżynieryjną rozbudowę stanowisk ogniowych w związku z wymianą sprzętu radiolokacyjnego. Stacje P-12 wymieniono na P-18 i PRW-13. Rozpoczęto także wdrażanie zautomatyzowanego systemu dowodzenia Wektor-2WE.
Na terenie dywizjonu (52°6’26.25”N 20°46’31.97”E) wybudowano ZSD dowódcy 1. KOP i 3. BA OPK. Częstym gościem na budowie ZSD był ówczesny dowódca WOPK gen. Longin Łozowicki (1977 – 1990). Bardzo poważnie rozważano projekt umieszczenia w tym obiekcie także ZSD WOPK.
W dywizjonie rozwinięta była także aparatura AKKORD przeznaczona do treningów pracy bojowej obsług SNR i RSWP dywizjonu.
W ramach restukturyzacji Sił Zbrojnych RP 3. dywizjon rakietowy OP rozformowano w 1989 roku.
Dowódcy dywizjonu:
- mjr Dionizy Słotwiński od 1960 do ????;
- ppłk Józef Sypuła od ???? do ????;
- ppłk Hieronim Gólcz od 1972 do 1978;
- ppłk Robert Bocianowski od 1976 do 1984;
- ppłk Arkadiusz Choryło od 1984 do 1986;
- mjr Tadeusz Cieśliński od 1986 do 1989.
2. Dokumenty i fotografie
Obiekty 3. dywizjonu rakietowego OP w obiektywie Przemysława Boguszewskiego
Obiekty 3. dywizjonu rakietowego OP w obiektywie Przemysława Boguszewskiego, specjalisty ds. budownictwa wojskowego, varsavianisty. Zajmuje się historią i architekturą Warszawy i Mazowsza w XIX-XX wieku, historią fortyfikacji i zespołów koszarowych, a także dziejami armii rosyjskiej w XIX i 1 połowie XX wieku. Autor licznych opracowań i publikacji, poświęconych głównie historii budownictwa wojskowego.
- Schron SD i SNR w byłym 3. dr OP m. Nadarzyn – 2011 rok.
- Magazyn rakiet w byłym 3. dr OP m. Nadarzyn – 2011 rok.
- Jeden z basenów przeciwpożarowych, w głębi stanowisko RSWP w byłym 3. dr OP m. Nadarzyn – 2011 rok.
- Tablica informacyjna przy koszarach byłego 3. dr OP m. Nadarzyn jednoznacznie wyjaśnia jakie jest obecnie ich przeznaczenie – 2011 rok.
Obiekty 3. dywizjonu rakietowego OP w obiektywie ppłk. rez. Władysława Draniaka
Obiekty 3. dywizjonu rakietowego OP w obiektywie ppłk. rez. Władysława Draniaka, absolwenta WOSR w Jeleniej Górze. Po ukończeniu szkoły w 1976 r. został skierowany do 3. dr OP m. Nadarzyn w 3. Dywizji Artylerii OPK na stanowisko oficera naprowadzania rakiet – starszego technika aparatury radiolokacyjnej. Od lutego 1985 roku pełnił obowiązki zastępcy dowódcy dywizjonu ds. technicznych do czasu rozformowania dywizjonu w listopadzie 1989 roku. Kolejne stanowisko służbowe to szef służb technicznych – zastępcy dowódcy 83. dywizjonu dowodzenia 3. BR OP. Po 20 latach służby w 3. BR OP, z dniem 14.08.1996, rozpoczyna dalszą służbę jako przedstawiciel w 96. Rejonowym Przedstawicielstwie Wojskowym w Warszawie. Od stycznia 2003 roku w rezerwie. Zdjęcia zostały wykonane 28 kwietnia 2012 roku.
- Widok ogólny kompleksu sztabowo-koszarowego 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Wewnątrz koszar za bramą 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Nowy budynek ośrodka dla uchodźców wybudowany w rejonie byłego placu apelowego w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Park samochodowy, garaże w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Brama na strefę “B” (strefa ogniowa) w byłym 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Strona północna ogrodzenia strefy “B” w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Droga na stanowisko kabiny PW PZR S-75M Wołchow w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Wejście do schronu SNR i SD w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Jedno ze stanowisk wyrzutni rakiet w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Schron baterii startowej w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Wnętrze schronu baterii startowej w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Kanał kablowy z SNR do RSWP 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Stanowisko PRW-13 w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Magazyn rakiet (nr 7) w 3. dr OP m. Nadarzyn. Widok od strony wyjazdu w procesie elaboracji rakiet – 2012 rok.
- Zbiornik ppoż. przy magazynie nr 7 (bez obwałowania ziemnego) w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Stanowisko ogniowe PKM-2 w 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Byłe zapasowe stanowisko dowodzenia (ZSD) 3. WBR OP na terenie 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
- Tylko kwiaty są takie same jak w 1960 roku – strefa “B” byłego 3. dr OP m. Nadarzyn – 2012 rok.
Wiadomość z dnia 05 stycznia 2014 roku:
Obiekty strefy B byłego 3. dr OP przestały istnieć. Trwają intensywne końcowe prace rozbiórkowe. Prace wykonywane są w ramach grantu europejskiego, po utylizacji obiektów, teren ma być zalesiony przez Nadleśnictwo Chojnów. W miejscu schronu SD i SNR i ogrodzenia, pojawiły się tony pokruszonego betonu. Oto zdjęcia wykonane w dniu 31.12.2013 r. i udostępnione dla WRiA.PL przez Janusza Radziejowskiego – Przewodniczącego Miejskiej Komisji Urbanistyczno – Architektonicznej w Podkowie Leśnej.
- Wyrobisko po schronie SD i SNR byłego 3. dr OP – 31.12.2013 r.
- Wyrobisko po schronie SD i SNR byłego 3. dr OP – 31.12.2013 r.
- Pozostałości po betonowym ogrodzeniu strefy B byłego 3. dr OP – 31.12.2013 r.