m. Mrzeżyno
1. Historia 41. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.
Na podstawie rozkazu dcy WOPK Nr 0013 z 06.12.1968 r., w okresie od 20.04.1969 do 11.08.1969 r., w 37 dr rozpoczęto formalny proces formowania 41. dr. Jednocześnie grupa oficerów, chorążych i podoficerów została (jeszcze w listopadzie 1968 roku) skierowana do Centrum Szkolenia Specjalistów Artylerii Rakietowej i Radiotechniki WOPK w Bemowie Piskim. Tam została przeszkolona do obsługi przeciwlotniczego zestawu rakietowego średniego zasięgu S–75M “Wołchow”. Przeszkolenie, w którym uczestniczyły także grupy z nowo formowanych 40 i 42 dywizjonu, zakończono 30.06.1969 roku.
Przebazowanie dywizjonu do Mrzeżyna nastąpiło 11 sierpnia 1969 roku. Dywizjon funkcjonował w składzie 26. Brygady Rakietowej OP w Gryficach. Pierwszym dowódcą był kpt. dypl. Alojzy Dahlke. Dowodził dywizjonem w latach 1970–1973.
Miejsce dyslokacji 41. dr OP i 78 pr OP.
Początki funkcjonowania jednostki to okres intensywnego szkolenia w celu przygotowania składów osobowych do dyżurów bojowych i strzelań poligonowych. W dniach 17–25.02.1970 r. dywizjon zdał egzaminy dopuszczające do pracy bojowej.
Przed pierwszym strzelaniem bojowym na poligonie w byłym ZSRR, dywizjon brał udział w dniach 13.04–25.05.1970 r.w szkoleniu przedpoligonowym w Pieniężnicy. Strzelanie bojowe wykonał w dniach 08–12.06.1970 r. na ocenę bardzo dobrą. W strzelaniu brały udział także 39 i 40 dr OP.
Od tej pory dywizjon brał udział w wielu ćwiczeniach i strzelaniach bojowych. W okresie 21.07–25.08.1986 dywizjon został przezbrojony z PZR S–75 Wołchow na PZR S–125M Newa. W miesiącach 03–04.1993 r. dywizjon został kolejny raz przezbrojony. Tym razem na samobieżny PZR S–125M Newa SC. Ogółem jednostka odbyła 3 strzelania ogniowe z PZR S–75M “Wołchow“ (w latach: 1970, 1974 i 1983) i 5 strzelań z PZR S-125M “Newa” i “Newa SC” (w latach: 1989, 1994, 1995, 1999 i 2005). Na szczególną uwagę zasługują strzelania z lat 1994 i 1999 – odbyły się one w obecności ówczesnych prezydentów RP Lecha Wałęsy (1994) i Aleksandra Kwaśniewskiego (1999).
Modernizacja zestawu przeprowadzona na przełomie 1993 i 1994 roku oraz strzelanie bojowe w obecności prezydenta Wałęsy w Ustce w 1994 roku spowodowały, że zestawy typu S–125M “Newa SC” nie zniknęły z wyposażenia Wojsk Rakietowych WLOP i stały się nawet bardziej doceniane przez przełożonych.
Od 2000 roku dywizjon systematycznie uczestniczył w ćwiczeniach z wojskami NATO p.k. Clean Hunter, a także w treningach WRE NATO. Podczas zgrupowania poligonowego p.k. Szerszeń 2000 dywizjon wizytował dowódca Sił Powietrznych NATO w Europie gen. Gregory Martin.
Od października 2001 r. 41 dywizjon rakietowy OP jest organizacyjnie podległy dowódcy 78. pułku rakietowego OP. Głębokie zmiany strukturalno–organizacyjne jednostka przeszła w 2004 roku. Dywizjon na trwałe wpisał się do historii Sił Powietrznych i lokalnej społeczności.
2. Struktura organizacyjna i poczet dowódców 41. dywizjonu rakietowego OP.
Struktura organizacyjna 41 dr OP w latach 1968-1986.
Poczet dowódców 41. dr OP w Mrzeżynie:
| Nazwisko i okres dowodzenia |
|---|
| mjr dypl. Alojzy Dahlke w latach 1970-1973. |
| kpt. Mieczysław Koźbiał w latach 1974-1978 |
| ppłk Edward Mazur w latach 1978-1988 |
| ppłk mgr inż. Mariusz Zagdański od 1988 roku |
Export to Sheets
3. Dokumenty i fotografie.
Koszary w Mrzeżynie (do 1945 r. niem. Treptower Deep) powstały w latach 1930–tych dla niemieckich jednostek przeciwlotniczych. Obecnie są miejscem dyslokacji 78. pr OP, 41. dr OP i 71. dr OP.
Centrum Mrzeżyna – 1988 r.
XX–lecie 78 pr OP w Mrzeżynie – 30.09.2006 r. Na zdjęciu od lewej: płk Ryszard Marcinkowski – były dowódca 78. pr OP, ppłk rez. Edward Mazur – były dowódca 41. dr OP, kpt. rez. Waryszak – były szef WAK w Mrzeżynie, płk Wiesław Telep – z-ca Szefa WOPL SP i ppłk Czesław Hrut – inżynier Szefostwa WOPL SP.
Święto Wojsk OPK – Bydgoszcz – 11.10.2006 r. Na zdjęciu od lewej: płk Bernard Sawicki – były szef Oddziału WRiA 2. KOP Bydgoszcz, płk Wiesław Telep – z-ca Szefa WOPL SP, ppłk rez. Edward Mazur – były dowódca 41. dr OP i płk rez. Wojciech Kołodziej – były dowódca 40. dr OP, 78. pr OP i 26. BR OP.
Bibliografia:
- W rozdziale 1. wykorzystano fragmenty z broszury zredagowanej przez ppłk. Stefana Dymańskiego, ppłk. Edwarda Świercza, mjr. J. Wojdana, mjr. Krzysztofa Galasa i B. Wasila p.t.: “20 lat 78. pułku rakietowego Obrony Powietrznej” – Mrzeżyno 1986–2006.