61. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej w Małocicach

(Jednostka Wojskowa 2367)

SPIS TREŚCI

Historia 61. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.
Dzień dzisiejszy, dokumenty i fotografie.

Streszczenie

1. Historia 61. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.

61. dywizjon rakietowy OP w Małocicach był jednym z pierwszych dywizjonów S-125 Newa formowanych w ramach 3 DA OPK w 1970 roku. Rozkazem Dowódcy 1 KOPK z dnia 31.03.1970 r. rozformowano wówczas 64 pułk artylerii 3 DA OPK, dowodzony przez ppłk. dypl. Józefa Bolińskiego, na bazie którego utworzono nowe dywizjony:

60. do Chotomowa–Olszewnicy, dowódca mjr Jan Gawrysiak;
61. do Małocic, dowódca mjr Jan Pokorski;
62. do Borzęcina–Mariewa, dowódca ppłk Wojciech Grądzki;
63. do Nadarzyna–Ruśca, dowódca ppłk Marian Pabian.

Nowo sformowane dywizjony, po przeszkoleniu i przyjęciu sprzętu weszły w system dyżurów bojowych w styczniu i lutym 1971 r. W dniach 18-30 czerwca 1971 r. wykonały strzelania rakietowe na poligonie w Aszułuku. Kolejne strzelania na poligonie w Aszułuku 61 dr OP odbył w latach: 1974, 1978, 1983 i 1990. W 1978 roku dywizjony, w tym i 61 dr OP, zostały przezbrojone na PZR S-125M.

Miejsce stacjonowania 61. dr OP w latach 1970-1999, od grudnia 1999 r. w Sochaczewie.

Obiekty 61. dr OP w latach 1970-1999 w Małocicach.

W roku 1983 i 1984, dywizjon w ramach współzawodnictwa zajął pierwsze miejsce na szczeblu 1. Korpusu OP. W 1994 roku dywizjon wykonał pierwsze bojowe strzelania rakietowe na poligonie w Ustce w ramach ćwiczenia KARAT’94. W grudniu 1999 roku dywizjon został przegrupowany na nowe stanowisko do Sochaczewa, a w roku 2003 zostaje przezbrojony na PZR S-125 Newa-SC.

Miejsce 61. dr OP w ugrupowaniu 3. Łużyckiej Dywizji Artylerii OPK – stan na 1970 rok.

Dywizjon obchodzi swoje święto w dniu 31 marca (decyzja nr 639/MON z 31 grudnia 2007).

Dowódcy dywizjonu:

mjr Jan Pokorski: od 1970 do 1974;
ppłk Stefan Szymanowski: od 1974 do 1980;
ppłk Wiesław Styczyński: od 1980 do 1988;
mjr Krzysztof Olszewski: od 1988 do 1992;
mjr Maciej Pikula: od 1992 do 1997;
ppłk Andrzej Stopczyński: od 1997 do 2001;
ppłk Mirosław Grzybowski: od 2001 do 2011.

Skład osobowy 61. dr OP w latach 1979-1982

Dowództwo, Sekcja polityczna, Służby Techniczne i Kwatermistrzostwo.

Dowódca

ppłk dypl. Stefan Szymanowski od 1974 do 09.1980
mjr dypl. Wiesław Styczyński Zastępca dowódcy ds. politycznych
kpt. Marian Duński
mjr Stefan Stawiński od połowy 1979 do lutego 1982
mjr Kazimierz Pakuła od marzec/kwiecień 1982 Instruktor młodzieżowy
ppor. Stanisław Oświecimski Kinooperator sekcji politycznej
sierż. Piotr Dzimiński Szef sztabu – zastępca dowódcy
mjr Ryszard Miazek do października 1979
kpt. Sławomir Tarasiuk od grudnia 1979 St. pomocnik szefa sztabu ds. oper.-szkol.
kpt. Janusz Wawrzyniak do 01.1980
kpt. Ryszard Krasiński Pomocnik szefa sztabu ds. łączności – d-ca plutonu łączności
kpt. Mirosław Stonawski Dowódca radiostacji
chor. Zygmunt Jakubiak Dowódca plutonu ochrony
sierż. Janusz Zadęcki Kierownik kancelarii tajnej
st. sierż. Marek Poznański
st. sierż. Bogdan Urban Referent kancelarii tajnej
Elżbieta Nowak do 1980
Małgorzata Łukasiak od 1980 Referent organizacyjno-ewidencyjny
Jadwiga Fudecka Instruktor opchem i ppoż.
plut. Marek Franiewski Szef służb technicznych
kpt. Wiesław Latała do połowy 1981
ppor. Ryszard Lis Szef służby uzbrojenia i elektroniki
kpt. Ryszard Sienkiewicz Szef służby samochodowej
st. chor. szt. Edward Jagiełło do 1980
ppor Jerzy Rożek Kwatermistrz
mjr Zbigniew Dziewiecki Dowódca PTG
sierż. Ryszard Pietras Szef służby mundurowej
st. sierż. Jerzy Koniesiewicz Szef służby żywnościowej
st. sierż. Eugeniusz Kawa Magazynier MPS
st. sierż. Władysław Marynowski Lekarz
por. Janusz Golicz do 1981
por. Marek Kulej od 1981 Pielęgniarka
Elżbieta Ryfa Płatnik
Teresa Wróblewska

Bateria radiotechniczna.

Dowódca baterii radiotechnicznej

kpt. Alfred Godzwon Szef baterii
sierż. Andrzej Badowski
st. sierż. Józef Szczypkowski Dowódca SNR – starszy oficer naprowadzania
kpt.Jan Stankiewicz Oficer naprowadzania
ppor. Jerzy Mormol od września 1980 Technik kolumny UNW
mł. chor. Andrzej Fus Technik SNR (ON)
chor. Zbigniew Cegiełka Technik SNR
mł. chor. Ireneusz Kisielewski od 1980 Technik SNR
mł. chor. Dariusz Kisielewski od 1980 Dowódca zespołów zasilania SNR
sierż. Czesław Wrzosek Dowódca RSWP
kpt. Andrzej Mazur
kpt. Michał Gmurczyk od 1980 Technik wysokościomierza RSWP – Bogota
chor. Waldemar Sopyła Dowódca zespołów zasilania RSWP
st. sierż. Henryk Borowski

Bateria startowa.

Dowódca baterii startowej

por. Bogusław Rogala
por. Antoni Karwowski od wiosny 1979
por. Antoni Lewandowski od marca 1980 Szef baterii
st. sierż Ryszard Taras Dowódca plutonu startowego
ppor. Waldemar Krzemianowski od 1980 Dowódca wyrzutni, p.o. dowódcy plutonu
plut. Zdzisław Chromiak

Pluton obsługi technicznej.

Dowódca POT

ppor. Marek Gąsiorowski do 1980
kpt. Stanisław Czubak Dowódca RSK
por. Stanisław Czubak Technik RSK
mł. chor. Marek Mazurek Technik montażu i zbrojenia
sierż. Stanisław Pichłacz Mechanik dystr. spręż. powietrza
st. sierż. Eugeniusz Ząbczyński

W związku z reorganizacją WOPL w Siłach Powietrznych, 31 grudnia 2011 roku 61. dr OP i stacjonujące także w Sochaczewie 5. dr OP i 63. dr OP, zostały rozformowane. W Sochaczewie powstał nowy 37. dr OP w składzie trzech zespołów ogniowych z PZR S-125 Newa-SC.

2. Dzień dzisiejszy, dokumenty i fotografie.

Jak wyglądają obiekty dywizjonu w Małocicach po 12 latach od ich opuszczenia? Oto kilka zdjęć wykonanych 8 maja i 19 czerwca 2011 roku przez ppłk. w st. spocz. Ryszarda Marka Sienkiewicza.

Ppłk w st. spocz. Ryszard Marek Sienkiewicz:

Ppłk Ryszard Sienkiewicz jest absolwentem Wojskowej Akademii Technicznej. Od sierpnia 1973 r. brał czynny udział w formowaniu 65. doar OPK jako Szef Służby Uzbrojenia i Elektroniki. Służbę w 65. doar OPK zakończył w grudnia 1976 r. Od grudnia 1976 r. do marca 1979 r. pełnił obowiązki dowódcy baterii radiotechnicznej w 63. dr OP w Ruścu, następnie do końca października 1982 r. pełnił obowiązki SSUiE w 61. dr OP w Małocicach. Od listopada 1982 do października 1993 r. służył w WAT na Wydziale Elektromechanicznym jako dowódca Parku Sprzętu, potem jako starszy konstruktor w Katedrze Budowy i Eksploatacji Rakiet.

Współrzędne geograficzne 61. dr OP w Małocicach: 52°22’4.63”N i 20°41’12.35”E. Nieopodal byłych obiektów 61. dr OP znajdują się miejscowości Augustówka (0,8 km drogami) i Małocice (1,6 km drogami). Obiekty dywizjonu zajmowały obszar o bokach około 767×453 m. Dokładnie zajmowane przez dywizjon pole powierzchni wynosiło 34,75 ha, w tym 14,41 ha przypadało na strefę administracyjną dywizjonu („A”) i 20,34 ha na strefę ogniową („B”). Długość ogrodzenia zewnętrznego wynosiła 2440 m, strefy „B” 1850 m.

W trakcie rekonesansu w rejonach obiektów 61. dr OP okazało się, że tak naprawdę, poza bramą wjazdową do dywizjonu, nie było co fotografować. Na terenie byłego miejsca stacjonowania 61. dr OP w Małocicach, trwają intensywne prace budowlane. Wszystkie obiekty byłego dywizjonu są wyburzone. Firma UBM realizuje projekt Oaza Kampinos, nowoczesne i eleganckie osiedle domów jednorodzinnych.

Obiekty 61. dr OP w latach 1970-1999 w Małocicach.

Wysokie topole rosną przy ogrodzeniu byłego miejsca stacjonowania 61. dr OP w Małocicach.

Droga dojazdowa do 61. dr OP w Małocicach.

Na terenie byłego 61. dr OP w Małocicach trwają prace inwestycyjne.

Ppłk w st. spocz. Ryszard Marek Sienkiewicz przed bramą 61. dr OP w Małocicach.

Droga z 61. dr OP w Małocicach, po prawej parking dla samochodów prywatnych.

Budowa oczyszczalni ścieków na terenie byłego 61. dr OP w Małocicach.

Pozostałości po drogach 61. dr OP w Małocicach.

Przy tej drodze były cztery ukrycia dla STZ z rakietami.

Słupek z głowicą telefoniczną na terenie byłego 61. dr OP w Małocicach.

Pozostałość po wejściu do ukrycia dla obsług magazynu rakiet na terenie POT byłego 61. dr OP w Małocicach.

Obwałowanie rozebranego magazynu rakiet 61. dr OP w Małocicach.

Wrzesień 1980, ppłk Stefan Szymanowski zdaje obowiązki nowemu dowódcy dywizjonu, jest nim ppłk Wiesław Styczyński. Oto kilka pamiątkowych zdjęć z tej uroczystości.

Rok 1980, sztandar 3 DAOPK podczas przekazania dowodzenia w 61. dr OP w Małocicach. Dowódca pocztu sztandarowego por. Ryszard M. Sienkiewicz. (Archiwum Ryszarda M. Sienkiewicza).

Rok 1980, kompania honorowa i sztandar z 3. DAOPK podczas przekazania dowodzenia w 61. dr OP w Małocicach. Dowódca pocztu flagowego mł. chor. Fus, dowódca pocztu sztandarowego por. Ryszard M. Sienkiewicz. (Archiwum Ryszarda M. Sienkiewicza).

Przekazania dowodzenia w 61. dr OP w Małocicach. Wrzesień 1980 rok. Na zdjęciu od lewej: 1. ppor. Jerzy Rożek – szef sł. samochodowej, 2. st. sierż. Bogdan Urban – kierownik kancelarii tajnej, 3. mjr Zbigniew Dziewiecki – kwatermistrz, 4. kpt. Janusz Wawrzyniak – st. pomocnik szefa sztabu ds. operacyjno-szkoleniowych, 5. plut.???, 6. Krystyna Styczyńska – żona nowego dowódcy, 7. chor. Ryszard Taras – szef baterii startowej, 8. mjr Wiesław Styczyński – nowy dowódca, 9. sierż. Ryszard Pietras – dowódca PTG, 10. ppłk Stefan Szymanowski – dowódca zdający obowiązki, 11. chor. Marek Mazurek – technik RSKP, 12. Elżbieta Ryfa – pielęgniarka, 13. Teresa Wróblewska – płatnik, 14-15. dwie panie z kancelarii i z żywnościówki, 16. st. sierż. Władysław Marynowski – MPS, 17. por. Ryszard Sienkiewicz – SSUiE, 18. st. chor. Waldemar Sopyła – dowódca wysokościomierza (RSWP), 19. sierż. szt. Eugeniusz Kawa – szef służby żywnościowej, 20. st. sierż. Eugeniusz Ząbczyński – st. operator sprężarki powietrza, 21. ppor. Waldemar Krzemianowski – dowódca plutonu startowego i 22. st. sierż. Jerzy Koniesiewicz – szef służby mundurowej. (Archiwum Ryszarda M. Sienkiewicza).

Kolejne zdjęcia pochodzą z archiwum ppłk. rez. Alfreda Godzwona, był dowódcą baterii radiotechnicznej 61. dr OP, następnie kwatermistrzem. Od 1988 r., do odejścia do rezerwy w 1997 r., służył w Dowództwie Zgrupowania Jednostek Zabezpieczenia MON jako zastępca szefa Wydziału Wczasów i Turystyki.

Alfred Godzwon w stopniu kapitana i podpułkownika.

Rok 1979, 61. dr OP. Kpt. Alfred Godzwon, dowódca pocztu flagowego, podnosi flagę państwową. (Archiwum Alfreda Godzwona).

Wrzesień 1980 r. Przekazanie obowiązków dowódcy 61 dr OP. Od lewej: przejmujący mjr Wiesław Styczyński, zastępca dowódcy 3 ŁDA OPK płk Angielczyk, zdający ppłk Stefan Szymanowski, czpo. szef sztabu dywizjonu kpt. Janusz Wawrzyniak, kpt. Alfred Godzwon prowadzi baterię radiotechniczną. (Archiwum Alfreda Godzwona).

Wrzesień 1980 r. Przekazanie obowiązków dowódcy 61 dr OP. Kpt. Alfred Godzwon prowadzi baterię radiotechniczną. (Archiwum Alfreda Godzwona).

Rok 1985. Po przejęciu obowiązków dowódcy 3 ŁDA OPK od lewej: niewidoczny dowódca 61. dr OP ppłk Wiesław Styczyński, nowy dowódca dywizji płk Franciszek Żygis, odchodzący dowódca dywizji płk Edward Redwanz, zastępca dowódcy 61. dr OP ds. politycznych mjr Kazimierz Pakuła, kpt. ? szef sztabu, kwatermistrz dywizjonu mjr Alfred Godzwon i dowódca baterii startowej kpt. Antoni Lewandowski. (Archiwum Alfreda Godzwona).

Kolejne zdjęcia, z okresu służby w 61. dr OP, udostępnił bomb. Stefan Szpakowski. Powołany został do służby 11 listopada 1969 roku i okres unitarny odbył w koszarach dywizjonu dowodzenia 3. Łużyckiej Dywizji Artylerii OPK przy ulicy 11-Listopada w Warszawie. Po okresie unitarnym, przyszłych funkcyjnych PZR S-125 Newa, skierowano do JW 4487 w Bemowie Piskim (Centrum Szkolenia Specjalistów Artylerii i Radiotechniki), gdzie odbyli szkolenie specjalistyczne. Po powrocie z Bemowa, 15.07.70 r., bomb. Stefana Szpakowskiego przydzielono, w dniu 31.07.70 r., do 61. dr OP w Małocicach na stanowisko operatora kolumny antenowej UNW. Uczestniczył w pierwszym bojowym strzelaniu dywizjonu w Aszułuku w byłym ZSRR. Odszedł do rezerwy 13.10.71 r.

Aszułuk, 18-30 czerwiec 1971 r. Na zdjęciu pierwszy od lewej bomb. Stefan Szpakowski. (Archiwum prywatne S. Szpakowskiego).

Przed wartownią na terenie obiektów 3. Łużyckiej Dywizji Artylerii OPK w Warszawie – 1970 r. Na zdjęciu pierwszy z lewej bomb. Jan Koniecki, pierwszy z prawej bomb. Stefan Szpakowski. (Archiwum prywatne S. Szpakowskiego).

Listy pochwalne, wysyłane do rodziców żołnierza, były wyróżnieniami bardzo cenionymi przez rodziców. (Archiwum prywatne S. Szpakowskiego).