1. Historia 70. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.
22.10.1974 r. sformowano 70. dr OP (PZR S-125M Newa) w m. Łunowo. Pierwszym dowódcą został mjr dypl. Andrzej Dąbrowski. Stany osobowe czasowo zakwaterowane w m. Janogród.
W dniu 10.05.1975 r. przyjęto, na stacji Trzebiatów, sprzęt PZR S-125M Newa dla 70 i 71 dr OP.
Pierwsze strzelanie bojowe, na poligonie w byłym ZSRR, dywizjon odbył w dniach 20-25.09.1976 r. Ocena 4.87. W strzelaniach brały udział także 66 i 71 dr OP.
W dniach 24.07-12.08.1978 r. dywizjon uczestniczy, razem z 40, 43 i 66 dr OP, w zgrupowaniu poligonowym w Zegrzu Pomorskim. Celem zgrupowania jest doskonalenie obsług w zwalczaniu nisko lecących celów powietrznych.
Miejsce 70. dr OP w ugrupowaniu bojowym 26. BR OP (26. BA OPK).
Kolejne zgrupowanie poligonowe w Zegrzu Pomorskim, w ramach szkolenia obsług w zwalczaniu celów powietrznych lecących na małych wysokościach, odbył dywizjon w dniach 19.08-27.08.1979 r. W zgrupowaniu uczestniczyły także 38, 41 i 66 dr OP.
Miejsce dyslokacji 70. dr OP.
W dniach 14–21.07.1980 r. 36, 40, 41, 70, 71 dr OP i sztab 26. BR OP biorą udział w Inspekcji Komisji Układu Warszawskiego, uzyskując średnią ocenę 4,32.
Kolejne strzelanie dywizjon realizował w dniach 06-25.05.1986 r. Ocena 4.32. W strzelaniu brały także udział 40, 42 i 43 dr OP.
W dniach 04-29.05.1999 r. wszystkie siły i środki 26. BR OP brały udział w pierwszym międzynarodowym ćwiczeniu pod kryptonimem „OCELOT-99”. W ćwiczeniu brali udział żołnierze armii polskiej, czeskiej i niemieckiej. Strzelania wykonały na poligonie 38, 39, 40, 41, 70, 71 dr OP oraz inne dodatkowo przydzielone siły i środki. Ocenę 5.00 uzyskał 70 dr OP – dowódca p.o. mjr mgr inż. Jerzy KOPEĆ. Ocena 26. BR OP 4.58.
W listopadzie 2000 r. dywizjon został rozformowany.
2. Dokumenty i fotografie.
11 lat po rozformowaniu dywizjonu, dzięki mjr. rez. Januszowi Grzeszczukowi, możemy zobaczyć, jak wyglądały główne obiekty byłego dywizjonu. Zdjęcia zostały wykonane 05 października 2011 roku.
Mjr rez. Janusz Grzeszczuk:
Mjr rez. Janusz Grzeszczuk jest oficerem Wojsk Radiotechnicznych. Absolwent WOSR rocznik 1975. Przez wiele lat, bo od 1975 do 1986 dowodził RLS Jawor M2 w Głobinie koło Słupska. W 1980 roku, uczestniczył w pracy bojowej w Aszułuku. W 1986 rozpoczął służbę w 14. batalionie rozpoznania radioelektronicznego w Słupsku (JW 2007), przemianowanego potem na 2 brrel (JW 2962). Był dowódcą Grupy Analizy danych i dowódcą Centrum Odbiorczego UKF 1 krrel w Siemianicach koło Słupska. W 1987 roku odbył rejs okrętem rozpoznawczym ORP Hydrograf. Od 1988był szefem sztabu 1 batalionu rozpoznania radioelektronicznego w Dłużynie. Od 1996 w rezerwie.
Obiekty dywizjonu są w dobrym stanie. Z pewnością to wynika z faktu, że obiekty zostały sprzedane i są chronione. Wejście do głównego schronu SNR jest zamurowane, brak stalowych drzwi w schronie SNR i magazynie rakiet, to pewnie efekt działania złomiarzy jeszcze przed przekazaniem obiektów w ręce obecnego właściciela.
Brama wjazdowa do 70. dr OP m. Łunowo.
W głębi widoczne obiekty sztabowo-koszarowe 70. dr OP m. Łunowo.
Wiata na środki ciągu sprzętu bojowego w 70. dr OP m. Łunowo.
Ogólny widok stanowiska elaboracji i zbrojenia ładunkiem bojowym rakiet na strefie POT w 70. dr OP m. Łunowo.
Stanowisko elaboracji i zbrojenia ładunkiem bojowym rakiet na strefie POT w 70. dr OP m. Łunowo.
Wejście do schronu dla obsług POT w 70. dr OP m. Łunowo.
Magazyn rakiet na strefie POT w 70. dr OP m. Łunowo.
Stanowisko kontroli aparatury pokładowej rakiet (RSKP) na strefie POT w 70. dr OP m. Łunowo.
Brama na strefę POT w 70. dr OP m. Łunowo.
Ukrycie na samochody transportowo-załadowcze z rakietami na strefie bojowej 70. dr OP m. Łunowo.
Schron stacji naprowadzania rakiet (SNR) PZR S-125M Newa w 70. dr OP m. Łunowo.
Stanowisko kolumny antenowej na schronie SNR w 70. dr OP m. Łunowo.
Pomieszczenia socjalne zmiany dyżurnej w schronie SNR w 70. dr OP m. Łunowo.
Stanowisko po wyrzutni startowej rakiet w 70. dr OP m. Łunowo.
Kolejne zdjęcia z byłego 70. dr OP m. Łunowo. Tym razem datowane na 17 czerwca 2012 roku. Autorem zdjęć jest st. chor. szt. rez. Edmund Papski.
St. chor. szt. rez. Edmund Papski:
Autor zdjęć, st. chor. szt. rez. Edmund Papski jest absolwentem Szkoły Chorążych WRT Jelenia Góra (1971-1973). W latach 1973-1989 służył w 41 dr OP m. Mrzeżyno (JW 4086), najpierw jako starszy technik SCR baterii radiotechnicznej, później jako Szef Służby Uzbrojenia i Elektroniki (SSUiE). W latach 1989-1998 służył w 70 dr OP m. Łunowo (JW 3981) na stanowisku SSUiE. W rezerwie od 30 listopada 1998. Mieszka w Świnoujściu.
Widok na bramę wjazdową do 70. dr OP m. Łunowo z dachu koszarowca.
Budynek sztabu 70. dr OP m. Łunowo.
Szafki w izbie żołnierskiej w budynku koszarowym 70. dr OP m. Łunowo.
Kantyna w 70. dr OP m. Łunowo.
Magazyn wielofunkcyjny i plac apelowy w 70. dr OP m. Łunowo.
Stanowisko 22 – sprawdzanie aparatury pokładowej rakiet na strefie POT w 70. dr OP m. Łunowo.
Stanowisko 24 – montaż i zbrojenie rakiet na strefie POT w 70. dr OP m. Łunowo.
Schron SD i SNR w 70. dr OP m. Łunowo.
Stanowisko RSWP (P-18) w 70. dr OP m. Łunowo.
Stanowisko wysokościomierza (Jawor Bogota) w 70. dr OP m.
Pełny zbiór (91 szt.) zdjęć wykonanych przez st. chor. szt. rez. Edmunda Papskiego można zobaczyć w Galerii Foto WRiA.PL: Obiekty byłego 70. dr OP m. Łunowo. Galeria zdjęć została podzielona na trzy albumy zawierające:
- zdjęcia wykonane na strefie “A” dywizjonu (27 zdjęć);
- zdjęcia wykonane na strefie “B” dywizjonu (38 zdjęć);
- zdjęcia wykonane na strefie POT dywizjonu (26 zdjęć).
Fotografie z archiwum prywatnego mjr. rez. Zbigniewa Żołny:
Poligon Nadarzyce. Na zdjęciu od lewej: kpt. Zbigniew Żołna i ppłk Józef Gacek – dowódca 70. dr OP.
Poligon Nadarzyce. Na zdjęciu od lewej: kpt. Zbigniew Żołna, ppłk Józef Gacek – dowódca 70. dr OP i ppłk Adam Hoderny.