m. Gliwice (Ostropa)
(Jednostka Wojskowa 2389, od 2001 Jednostka Wojskowa 4163)
1. Historia 74. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.
W 1978 r., na podstawie zarządzenia szefa Sztabu Generalnego WP nr 021/Org. z dnia 30 marca 1978 r., 1. Dywizja Artylerii OPK wzmacnia swoje możliwości bojowe formując cztery nowe dywizjony S–125 Newa, w tym 74. dr OP m. Gliwice. Pierwszym dowódcą dywizjonu został kpt. Jerzy Zawisza. Miejsce dyslokacji: m. Gliwice, strefa ogniowa m. Ostropa.
Sprzęt bojowy dywizjon otrzymał w 1979 roku, był to nowy PZR S-125M Newa (wyrzutnie czterobelkowe). Pozostałe dywizjony (72., 73. i 75.) przyjmowały PZR S-125 Newa z dywizji warszawskiej.
Miejsce 74. dr OP m. Gliwice (Ostropa) w ugrupowaniu bojowym 13 DA OPK – rok 1978. SD i SNR: 50°16’1.09”N 18°36’5.05”E.
Pierwsze strzelania bojowe, na poligonie w Aszułuku w byłym ZSRR, dywizjon odbył w 1981 roku, dowódca kpt. Jerzy Zawisza, ocena 4,83. Kolejne strzelania bojowe dywizjon odbył w roku:
- 1993 – Ustka – Karat’93, dowódca mjr Andrzej Fąfara, ocena 4,00;
- 1996 – Ustka, dowódca mjr Andrzej Fąfara, ocena 4,77;
- 2000 – Ustka, strzelanie kwalifikacyjne;
- 2010 – Ustka, ćwiczenie “Pustułka’2010”.
W system dyżurów bojowych Wojsk OPK dywizjon została włączona, w 1981 roku. 24 czerwca 1988 roku dywizja zostaje przeformowana, od tego dnia, dywizjon podlega dowódcy 1. Brygady Artylerii OPK m. Bytom (w 1991 r. zmieniono kolejny raz nazwę brygady na 1. Brygadę Rakietowa OP). Na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 027/Org. z dnia 05.06.1989 roku oraz Rozkazu Dowódcy 3.Korpusu OPK Nr 048/Org. z dnia 23.06.1989 r., w 1990 roku dywizjon zmienia miejsce dyslokacji na m. Pszczyna (Kobiór), stanowisko rozformowanego 18. do OPK.
[Zobacz również: 18. dywizjon rakietowy OP m. Pszczyna.]
W marcu 1999 roku dywizjon bierze udział w pierwszym we WLOP ćwiczeniu sprawdzającym typu Taceval, prowadzonym wg procedur NATO.
Rok 1999 to także zmiana uzbrojenia dywizjonu na zmodernizowany PZR S-125 Newa-SC, zakończone pomyślnie strzelaniami kwalifikacyjnymi we wrześniu 2000 roku.
W 2001 roku, decyzją dowódcy WLOP, dywizjon zmienia kolejny raz miejsce dyslokacji na m. Gliwice (sztab i koszary Gliwice ul. Andersa 47, sprzęt do byłego 19. dt OP m. Toszek) i numer jednostki wojskowej na 4163.
Dla upamiętnienia daty sformowania 74. dr OP w Gliwicach, Minister Obrony Narodowej decyzją nr 89/MON z dnia 23.02.2007 r., ustanowił doroczne Święto 74. dr OP w dniu 30 marca. Decyzją nr 241/MON z dnia 15.07.2009 r., Minister Obrony Narodowej wprowadził do użytku odznakę pamiątkową i oznakę rozpoznawczą 74. dr OP.
W maju 2010 roku, na terenie Centralnego Poligonu Lotniczego w Nadarzycach, odbył się drugi turnus zgrupowania dywizjonów. Celem zgrupowania było doskonalenie umiejętności Zespołu Dowodzenia SD Brygady i obsług bojowych dywizjonów w organizacji wykrywania i zwalczania celów niskolecących. W zgrupowaniu brały udział: 17., 31. i 74. dr OP. Celem zgrupowania było także przygotowanie dywizjonów brygady do strzelań bojowych na poligonie w Ustce w ramach ćwiczenia “Pustułka’2010”.
1 lipca 2011 r. w Sali Tradycji 1. BR OP, dowódca 74. dr OP p.o. mjr Andrzej Maciejuk złożył dowódcy 1. BR OP gen. bryg. Andrzejowi ŁOSIŃSKIEMU swój ostatni meldunek o rozformowaniu, z dniem 30.06.2011 r., 74. dywizjonu rakietowego OP.
Zgodnie z postanowieniami ujętymi w “Planie zamierzeń organizacyjnych i dyslokacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na 2010 r. oraz głównych kierunkach zmian organizacyjnych na 2011 r.”, dywizjony 1. ŚBR OP zostały przeznaczone do rozformowania. Zgodnie z decyzją ministra obrony narodowej nr Z-37/Org./P1 z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zmian organizacyjnych w Siłach Powietrznych, na bazie części środków etatowych rozformowanych dywizjonów, w tym i 74. dr OP, z dniem 01 lipca 2011 r. sformowane zostały 34. dr OP m. Bytom i 35. dr OP m. Skwierzyna.
Dowódcy dywizjonu:
- kpt. Jerzy Zawisza od 1978 do 1983;
- mjr Antoni Kocot od 1983 do 1986;
- mjr Stefan Stefański od 1986 do 1987;
- mjr Zenon Walasek od 1987 do 1988;
- mjr Ireneusz Juźwik od 1988 do 1990;
- ppłk Andrzej Fąfara od 1990 do 1998;
- ppłk Jacek Oleksy od 1998 do 2009;
- ppłk Jerzy Flis od 2009 do 2011;
- p.o. mjr Andrzej Maciejuk od 2011 do 2011.
2. Dokumenty i fotografie.
St. szer. rez. Tomasz Zamysłowski:
Służbę rozpoczyna w 1999 roku (zdjęcie obok) w Szkole Specjalistów Samochodowych w Tomaszowie Mazowieckim jako kierowca elektromechanik UL (specjalność typowo lotniskowa ). Po jej ukończeniu skierowany do służby… w sztabie 1. Brygady Rakietowej m. Bytom. Po dwóch tygodniach skierowany do służby w 74. dr OP m. Pszczyna w plutonie łączności i ostatecznie zostaje kierowcą alarmowym samochodu p.poż, odbył ponad 100 służb wartowniczych. Uczestniczył w zgrupowaniu poligonowym na lotnisku Poznań-Krzesiny (sprzęt był rozwinięty na lotnisku, kwaterunek w koszarach 76. dr OP m. Poznań ul. Rolna). Uczestniczył w strzelaniach bojowych PZR S-125 Newa-SC w Ustce i kolejny raz podczas strzelań dywizjonu z PKM-2. Służbę zakończył w 2000 r. Po zakończeniu służby wojskowej zatrudnił się w Zakładach Naprawczych Lokomotyw Elektrycznych w Gliwicach gdzie obecnie pracuje. Oto zdjęcia z archiwum prywatnego st. szer. rez. Tomasza Zamysłowskiego udostępnione (18.10.2014 r.) dla WRiA.PL.
Brama wjazdowa do 74. dr OP m. Pszczyna.
Punkt kontroli technicznej (PKT) w 74. dr OP m. Pszczyna.
W tle budynek koszarowy 74. dr OP m. Pszczyna.
Widok z budynku koszarowego 74. dr OP m. Pszczyna.
Brama wjazdowa na stanowiska ogniowe (strefa B) 74. dr OP m. Pszczyna.
Kotłownia na strefie B.
Magazyn rakiet 74. dr OP m. Pszczyna.
Schron SD i SNR S-125M Newa (dawniej SNR SA-75 Dzwina 18 dr OP).
Kolumna antenowa UNW PZR S-125M Newa.
Przewoźna czterobelkowa wyrzutnia rakiet 5P73 (SM-106) PZR S-125M Newa.
Stacja radiolokacyjna P-18 Laura.
W tle posterunek obserwacji powietrznej i skażeń.
Strzelnica 74. dr OP m. Pszczyna.
Zgrupowanie przed poligonem w Ustce na lotnisku Poznań-Krzesiny – SNR PZR S-125 Newa-SC.
Koszary i sztab 76. dr OP na ul. Rolnej w Poznaniu. Na pierwszym planie muzealna ekspozycja wyrzutni i rakiety PZR SA-75 Dzwina.
Poligon Ustka, ładowanie rakiety na wyrzutnię PZR S-125 Newa-SC.
Start rakiety 5W27 PZR S-125 Newa-SC.
Awaria… silnik pierwszego stopnia rakiety 5W27 nie został odrzucony, rakieta torem balistycznym wpada do morza.
Generate Audio Overview